Gdy po wojnie wracasz do punktu wyjścia, rozejm to przede wszystkim sposób na kupienie sobie czasu. W tym odcinku rozmawiam z dziennikarzem Polskiego Radia, Wojciechem Cegielskim, o tym, jak Bliski Wschód odczytuje ostatnie ruchy Waszyngtonu, co naprawdę oznacza zawieszenie broni z Iranem i dlaczego Trump sprzedaje przerwę w strzelaniu jako wielki triumf.

Odwiedź mój profil na Patronite: patronite.pl/adz Dziękuję za słuchanie!

Wojna z Iranem nie rozwiązała spraw, od których się zaczęła. Program atomowy nadal leży na stole, a Teheran może wyciągnąć z tej historii wniosek dokładnie odwrotny od tego, na który liczyły Stany Zjednoczone i Izrael: kto chce być nietykalny, musi mieć własną broń atomową. Szczególnie jeśli najważniejsze decyzje zostają odsunięte na później, a sześćdziesiąt dni rozmów ma ukryć, że żadna ze stron nie ufa drugiej.

Rozmawiamy też o tym, jak tę samą wojnę widzą Liban, Hezbollah, irańska ulica i kraje Zatoki, które przez lata traktowały Amerykę jako gwaranta bezpieczeństwa. Kiedy polityka amerykańska się zmienia, a sojusznik wycofuje wojska w chwili, gdy naprawdę lecą rakiety, zaufanie nie kruszy się w dyplomatycznych komunikatach. Kruszy się w prywatnych rozmowach, na lotniskach, w relacjach mediów i w gabinetach rządów, które zaczynają serio liczyć, czy Chiny na Bliskim Wschodzie mogą kiedyś zastąpić amerykańską gwarancję bezpieczeństwa.

Ameryka potrafi zabić przywódcę jednym uderzeniem, lecz od Iraku po dzisiejszy kryzys nie umie zamienić tej przewagi w trwały porządek. Bliski Wschód nie zapomniał Iraku, chaosu po interwencji, ISIS ani obietnic, które nie przełożyły się na stabilność. Dlatego każdy kolejny „deal" brzmi tam inaczej niż w amerykańskiej telewizji.

Osobnym wątkiem jest Benjamin Netanjahu i izraelska kalkulacja po atakach na Iran, wojnie w Gazie i uderzeniach w Libanie. Gaza pozostaje miejscem, w którym zmienił się globalny obraz Izraela, choć izraelska opinia publiczna nadal widzi w Ameryce swojego najważniejszego sojusznika. To napięcie może okazać się krótkotrwałe, ale może też przerodzić się w trwalszy spór: ile kosztuje sojusz, gdy zależy od decyzji człowieka tak nieprzewidywalnego jak Trump.

Wojciech Cegielski pokazuje Bliski Wschód jako region, w którym decyzja jednej stolicy natychmiast przesuwa rachunki kilku innych. Trump może ogłosić zwycięstwo. Pytanie, które region będzie zadawał po cichu, brzmi: kto zapłaci cenę następnej rundy.

Jeśli chcesz lepiej zrozumieć współczesną Amerykę i jej społeczeństwo, zapraszam do śledzenia kolejnych odcinków „Ameryki dla Zaawansowanych”. W każdym tygodniu analizuję zjawiska, które kształtują politykę w USA, kulturę USA i historię USA, łącząc dane, źródła i kontekst.

Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.