Description
In de tweede aflevering van 'Mijn eerste loon' ontvangen we Kristien Vermoesen
Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.








Description
In de tweede aflevering van 'Mijn eerste loon' ontvangen we Kristien Vermoesen
Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.
Transcription
Welkom bij onze podcast Mijn Eerste Loon, waarin we praten met bekende en minder bekende gasten over geld en over hoe ze met geld omgaan. Vandaag hebben we voor u voorzitster van VOKA Brussels Metropolitan, onderneemster, managing partner van een communicatiebureau en mama van twee, Kristien Vermoesen. Welkom, Kristien. Wanneer kreeg jij je eerste loon?
Mijn eerste loon, dat moet in 1997 geweest zijn. Ik ben nog eens gaan zoeken, want ik weet eigenlijk niet meer hoeveel dat dat juist was.
Maar dat had wel nog in Belgische frank geweest.
Absoluut, dat was in Belgische frank en ik denk dat het rond de 45.000 Belgische frank was.
Wat dan niet slecht was eigenlijk?
Wel, ik vroeg het mij af. Het was in de culturele sector. Het kan ook misschien minder geweest zijn. Maar ik heb zo'n vaag getal in mijn hoofd.
En weet je nog wat je ermee hebt gedaan?
Ik herinner me zeer goed dat ik van bij mijn eerste loon ben beginnen sparen. Ik ben begonnen met de tweede of de derde pensioenpeiler, wat is het? Pensioensparen?
Ja, pensioensparen.
Ik herinner mij dat ik daar wel was van doordrongen, dat ik dat belangrijk vond, dat ik dat ineens begon te doen. Dus met mijn eerste loon ben ik al wel direct beginnen sparen.
En dat is niet gestopt?
Nee. Nee, tot op vandaag doe ik dat nog. De vraag is natuurlijk of dat vandaag nog de slimste manier is om te sparen.
Ja. Dat is de vraag natuurlijk. Sparen sluit beleggen niet uit.
Nee, voilà.
En weet je nog hoe je je voelde toen je je eerste loon kreeg? Als je niet meer echt weet hoeveel je had, zal dat wel moeilijk geweest zijn, toch?
Ja, maar ik voelde mij daar wel heel goed bij. Ik herinner me dat ik dat heel leuk vond om mijn eerste zelfverdiende centjes te hebben. Ik denk dat dat ook kwam. Ik ben redelijk beschermd opgevoed, al ik was enig kind. Ik denk, mijn ouders, dat was de oorlogsgeneratie, die vonden het heel belangrijk om mij in een veilige omgeving op te voeden. Ik denk dat ze dat zelf anders beleefd hebben. Dus zij hebben mij daardoor ook misschien soms een beetje te veel afgeschermd van leren over geld. Ik heb heel weinig studentenjobs gedaan. Toen ik tiener was bijvoorbeeld, mijn ouders vonden dat niet nodig. Of dat was zelfs zo'n beetje mal vu zelfs. Waarbij dat denk ik bij mijn generatie, ik vind het heel belangrijk dat onze kinderen zo rap mogelijk studentenjobs gaan doen. Maar ik denk dat dat bij die generatie...
Je wilt dat ze studentenjobs doen om te leren omgaan met geld. Of om te weten dat ze moeten werken om geld...
De twee. Ik denk dat het heel belangrijk is om zo snel mogelijk te beseffen dat je moet werken voor geld. Maar ook dat je moet leren omgaan met dat geld dat je dan binnenkrijgt. Dat het eindig is. Dat je ook keuzes moet maken.
Jammer genoeg wel eigenlijk.
Dus, nee, want ik heb zo'n interessant boek gelezen, dat heet Spoiled. Dat is van een Amerikaan, het is ook een heel Amerikaans boek. Maar dat gaat eigenlijk ook... Hij vertrekt van de vraag, ook kunnen we ervoor zorgen dat je kinderen niet verwendt. Ik denk dat dat ook iets is dat wel leeft bij onze generatie. Ik denk, veel mensen hebben het redelijk goed. De vraag is ook, gaan onze kinderen het even goed hebben als wij?
Maar heeft niet elke generatie dat gedacht?
Ja, dat is een...
Ik denk dat onze ouders dat ook gedacht hebben.
Ja, ik denk dat er bij ons ouders wel iets meer vooruitgangs geloof was.
Ja, er was ook vooruitgang. Terwijl wij in luxe zijn opgevoed en eigenlijk de luxe willen blijven behouden.
Ja, klopt. Dus ik denk dat wij wel misschien meer bezig zijn in onze opvoeding met die kinderen toch ook te leren omgaan. Ik kan over mezelf spreken. Ik vind het belangrijk dat ik hen leer om te gaan.
En praten jullie dan over geld?
Ja, toch wel. En we hebben ook onze kinderen eigenlijk, van als ze tiener zijn, zakgeld gegeven. Niet veel, hè. Maar hen ook geleerd van, oké, dit is nu het geld dat ik krijg, daar moet ik mee rondkomen, ik mag daar dingen mee kopen die ik leuk vind. Maar als het op is, is het ook op. Want mijn zoon belde mij onlangs, oh, ik sta in de... Hij was gaan shoppen, voor kleren. Hij had een broek gezien, hij had niet meer genoeg geld op zijn rekening. Mama, mag ik uw bankkaart hebben? Ik heb hem gezegd, nee, dat is nu een heel goede les. Je hebt uw geld dat je had dat op is, dan ga je even moeten wachten om iets te kopen.
Maar je doet het ook voor kleren?
Nee, het was voor de basis.
Ja, ik heb zelf kinderen, dus dat is juist wat het moeilijke is. Waarvoor dient het zakgeld en waarvoor niet?
Nee, normaal is hun zakgeld alleen voor extra's. De kleren betalen wij. Maar de extra kleren die hij absoluut wilt bijkopen, dat moet hij dan soms zelf betalen.
Ik begrijp dat, herkenbaar.
Dus nee, ik vond dat een waardevolle les voor hem. Natuurlijk, ik heb het ook geleerd.
En hou je er dan ook een oogje in het zeil? Zie je dan wat ze nog doen met dat geld daarnaast? Ja, want kinderen krijgen soms met verjaardagen van oma's en dergelijke. Hou je dat mee in het oog?
Ja, ik probeer daar wel mee op te letten. Wij krijgen ook de uitreksels.
Als ze nog minderjarig zijn wel. Maar zou je dat blijven doen als ze meerderjarig zijn? Neen, op een bepaald moment moeten ze ook wel...
Maar wanneer is dat moment, Kristien? Heb je daar al over nagedacht? Ja, absoluut. Ja, we hebben daar al over nagedacht. En ik vind dat ook een interessante vraag. Ik heb daar met een vriendin onlangs over gehad. Want het is zo, blijkbaar in België, je kan een rekening openen op naam van je kinderen. En als ze 18 worden, is dat geld dan van hen. En heb je daar als ouder eigenlijk geen zeggenschap meer over. Dus ja, de vraag is, voor kleinere bedragen is dat nu niet zo belangrijk. Maar als er belangrijkere zaken zijn, is toch de vraag vanaf wanneer vertrouw je ze genoeg om ze daarin zelfstandig te laten.
Of wanneer vertrouwen ze zichzelf genoeg? Want dat is niet alleen een vraag voor de ouder, maar dat is ook een vraag voor... Je blijft altijd kind van je ouders, dus dat is het voordeel. Maar je bent op een bepaald moment volwassen en dan ga je keuzes maken. Maar wil je die keuzes wel maken? Ik denk dat dat voor jongeren niet altijd even gemakkelijk is. En ik denk dat daar die financiële educatie wel heel erg belangrijk is in een gezin, dat je over geld praat.
Nee, en ik denk ook, op een bepaald moment moet je ze ook loslaten, we zullen zien. Ik denk dat het ook wat van kind tot kind... Ja, tuurlijk. Als je er twee hebt,
heb je... Zijn ze alle twee verschillend. Dat is logisch. En als je daar dan thuis over praat, vertellen jullie dan zelf Eh Hoe jullie dat vroeger, jij en je man, hebben meegemaakt?
Ja, want ik heb onlangs verteld... Een van de momenten die ik me ook herinner... Ik heb hier iets meegebracht, Ro. Ja,
ik zie het liggen en het komt mij bekend voor.
Nee, ik heb het nog teruggevonden toen ik op zoek was naar mijn eerste loonfiche die ik niet bijhouden heb. Dit is een spaarboekje en de eerste storting is bij mijn geboorte gebeurd En is eigenlijk heel mijn leven... meegevolgd. Wat ik wel mooi vind daaraan is dat dat ook nog een papier is.
Dat is nog tastbaar. Momenteel is dat niet meer het geval.
Ik herinner me ook de moment dat mijn vader mij getoond heeft. Hij had, denk ik, obligaties ook. En hij moest daar couponnetjes afknippen. En hij heeft mij dat getoond en dat is echt... op mijn netvlies gebrand.
Dat is aan de jeugd van vandaag moeilijk uit te leggen. Maar dat is wel iets... Allee. Dat klinkt nu heel erg oud, maar wij gingen nog met ons geld naar de bank en onze spaarcentjes. En dan moest je die storten. Dat is de dag van vandaag. Meestal als kinderen cash geld hebben, geven ze het aan hun ouders en zeggen ze, zet het op mijn rekening. En dan met de app is dat direct gebeurd. Dus ja, dat is anders.
Eerlijk? Ja. Ik heb dat moment nog wel verteld aan onze kinderen. Opa heeft toen die couponnetjes. Ja, natuurlijk voor hen heeft dat veel minder betekenis. Maar ja, ik hoop wel door er af en toe met hen ook over te praten, dat ze het leren en het houden.
En dat ze eigenlijk, wat elke ouder wil, een beetje het gedrag kopiëren van de ouders. Dat ze toch of minstens er de lessen uittrekken.
Ja, en van mij mogen zij, ik denk dat het ook aan hen is, om eigen keuzes te maken.
Ja, tuurlijk.
Maar ik vind het wel... belangrijk dat er een besef is van ja dat je daarmee bezig moet zijn.
Tuurlijk en als je en als je dan kijkt van terugkijkt heb jij soms uitgaven gedaan in je leven waar je van denkt van die had ik liever niet gedaan of of daar ben ik heel blij mee dat ik die gedaan heb. Want je zei daarnet pensioen sparen dat die Je moet nog even wachten, Christine, dat zie ik, voordat dat aan de orde is, dat je dat gaat krijgen. Maar heb je uitgaven gedaan tijdens je carrière, dat je zegt, daar heb ik nu spijt van of tegenovergesteld?
Ik denk, dat zal bij heel veel mensen zijn, wij hebben redelijk vroeg een huis gekocht. En daar ben ik wel heel blij mee geweest. We hadden ook een huis in het centrum Brussel gekocht. Als je... Die prijs, als je daar nu aan denkt, dat was...
Dat was voor een habbekrat. Ja,
voor een habbekrat eigenlijk. Dus dat zijn natuurlijk ook een vorm van beleggen die heel waard is. Maar ik moet zeggen, ik heb eigenlijk weinig dingen waar ik spijt van heb. Ik heb ook altijd het gevoel gehad dat ik mezelf wel de vrijheid kon geven om de tering naar de nering... te zetten. Ja,
want jij hebt uiteindelijk toch op een bepaald moment samen met je man een risico genomen.
Ja, en op verschillende punten. Ik ben dus na mijn eerste job in de culturele sector, heb ik de switch gemaakt om freelancer te worden, dus zelfstandige. Op de ene dag, op de andere gaat het van een loon naar nul.
Ja, ja, ja. En als journaliste, dat betekent dat het eigenlijk, ja... Niet ongelofelijk.
Nee, dat was niet de vet betaalde job. Maar ik ben wel dankbaar ook voor het Belgisch systeem. Want ik heb toen... Ik vertrok van nul. Ik had ook... Je hebt de regeling in België dat je dan kan topgeld krijgen voor de dagen dat je geen werk hebt. Dus ik heb daar ook gebruik van gemaakt toen. En ja, ik ben daar wel enorm dankbaar voor. Want dat heeft wel mij de mogelijkheid... geboden om die in overgang te maken zonder dat het al te veel pijn deed en hetzelfde na een aantal jaar freelance werken hebben we dan een bedrijf gestart dat was opnieuw van nul beginnen maar ik denk dat, ja, ik herinner mij ook wel zo een gesprek met Raf, met mijn man wij hadden toen juist een appartementje dat we huurden in centrum Brussel en de discussies gingen dan over wat een goeie kaaswinkel in de buurt, de Krijmerie, de Linkerbeek in het centrum. En je had ook de supermarkt. En de kaas van de kaaswinkel was lekker. Ook duurder. En de gesprekken gingen dan daarover. Maar als ik daar nu aan terugdenk, dat moet over... een euro gegaan zijn, of zelfs minder, maar dat waren wel echt gesprekken die we hadden, van oké, wat doen we daarmee? Maar op een bepaalde manier heeft mij dat ook altijd enorm veel vrijheid gegeven, omdat ik wist ik kan op welk moment naar het leven gaan, waar dat tot mijn baan minder ook wel zal gaan. Dus dat heeft mij ook wel de vrijheid gegeven om altijd die... stap te zetten en te durven springen, want anders blijft er natuurlijk vast...
Ja, want je hebt wel risico's genomen. Uiteindelijk als je van... Natuurlijk, een zelfstandige is dat als journalist. Heb je ooit in vast verband gewerkt als journalist? Nee. Altijd als freelance.
Ja, als zelfstandige. Ja, en ik moet ook wel zeggen, wij hadden toen nog geen kinderen, dus dan is dat wel een pakker. Ja. Uiteindelijk heeft die situatie zich altijd redelijk snel terug wel recht getrokken. Maar ja, toch wel dankbaar voor het systeem dat we hebben in België, dat we mensen daar ook in kunnen.
En dan ben je werkgever geworden. Dat is uiteraard, want we spreken nu over eerste loon krijgen, maar dat is ook loon geven op een bepaald moment. Dat is toch ook anders, neem ik aan.
Ja, absoluut. En dat gaat ook met heel veel onzekerheid. paard, want hoeveel loon geef je dan? We hebben daar ook heel veel in moeten leren. Eerlijkheid in lonen, ga je onderhandelen over lonen?
Ja, en wanneer onderhandelen over lonen? Ja,
zorg je dat er ook een soort structuur in komt. Dus we hebben nu bijvoorbeeld in ons bedrijf vaste momenten voor de evaluatie en de loonbesprekingen. Dat geeft al wat structuur. En wat we ook heel belangrijk vinden, Ik ben natuurlijk ook feminist. Ik vind het belangrijk dat er equal pay is voor mannen en vrouwen. Maar dat heeft er ook voor gezorgd dat we...
Je zit natuurlijk in een bedrijf waar er ook heel veel vrouwen zijn. Ja. In sector, ik bedoel maar... Dat is waar. Er zijn andere sectoren waar dat... Jammer genoeg dat glazen plafond wel...
Ja.
Meer zichtbaar, ik zou het zo zeggen.
Ja, in onze sector ook nog altijd. Als je gaat kijken naar directiefuncties, zijn het ook nog heel vaak mannen. Maar wat we daar gemerkt hebben... We gaan bijvoorbeeld niet onderhandelen over loon. Wij doen een voorstel aan mensen. We zeggen hen ook van, dit is het voorstel. Omdat we ook merkten, of ook bij de jaarlijkse evaluaties, omdat we merkten dat mannen... toch iets vaker gingen onderhandelen dan vrouwen,
waardoor dat zij ook met de hogere lonen eindigden dus daar zijn studies over dat mannen dat dofies meer doen dus dan soms met meer resultaat ik ga niet over mezelf spreken helemaal niet maar ja, nee maar dat betekent wel dat je de twee kanten van een eerste loon want er zijn ook mensen die voor de eerste keer bij jullie komen werken. Ja,
klopt. Dat is ook wel interessant om te zien, want je ziet ook hoe de verwachtingen daar rond veranderen. Ze krijgen vaak ook dingen mee van aan de universiteit, op de hogeschool.
Ja, en nu hoef je maar gewoon in te trekken. Je hebt een benchmark, bij wijze van spreken. Ja,
klopt.
Sorry voor de veralgemening, maar... wat toen wij begonnen anders was.
Dat klopt.
Wij moesten het doen met het loon dat men nu gaf. En pas daarna zijn er vergelijkende sites gekomen.
Ja, maar ik denk dat dat op zich niet slecht is. We komen eigenlijk redelijk snel ook tot een soort common ground, omdat er nu eenmaal veel meer informatie beschikbaar is. Ja.
Uiteraard, jullie zijn zelfstandigen en je hebt een zaak gestart, dus dat is een vorm van investering, dat is ook een vorm van belegging. Maar voor de rest heb je ook op een bepaald moment geswitcht van sparen naar beleggen ergens? Ja,
ik denk dat we al redelijk snel zijn gaan beleggen. Niet die hele grote bedragen.
Niet speculeren,
maar gewoon beleggen.
Ik zou bijna gezegd hebben als een goede huisvader, maar tegen een feminist is dat bepaald. Dus als een goede huismoeder,
dan bij het. Al is de vader er ook wel mee bezig. Ja, ja. Maar inderdaad, wij investeren vooral in trackers. Ja. Omdat, denk ik, als je echt wilt beleggen in specifieke bedrijven... investeren, dan... Dan moet je er ook tijd in. Ja, voilà. Als je dat wilt, kun je daar een half tijd zijn job van maken. En ook daar denk ik dat dat ook wel van thuis wat is meegegeven. Ook onder de tijdsgeest is het ook wel veranderd. Het is ook interessanter om te beleggen vandaag. Dus ja, ik denk dat we daar ook goed de trend volgen.
In uw gezin, zoals je zei, wordt er over geld gepraat. Als je nu een raad zou willen geven aan de volgende generatie, wat zou jij dan zeggen? Iemand die nu start, aan zijn professionele leven begint en zegt van, ja kijk, zeg je dan durf te dromen?
Ik denk dat ik toch zou zeggen, begin onmiddellijk te sparen. Want als je die compound interest ziet, dat is ongelooflijk. Als je... Ziet, het geld dat wij pakkig dertig jaar geleden opzij gezet hebben, wat dat vandaag waard is, dat kunnen we bijna niet op een andere manier bekomen. Dat is toch heel moeilijk. En dat is ook wel iets dat we aan onze kinderen willen meegeven. In dat boek Spoil bijvoorbeeld staat, zeggen ze, je moet eigenlijk... Zij doen dat al van op. scholieren en zelfs kleuterniveau, je moet drie potjes hebben. Eentje voor de uitgaven en het plezier, eentje voor de goede doelen, het is een Amerikaanse, en eentje voor sparen. En ik denk, die drie potjes, dat is wel, dat is toch wel een beeld dat ook bij mij is blijven hangen, dat sparen, ja, dat is zo belangrijk om ook je vrijheid te geven, ook op het moment dat... Dat je dan inderdaad een moeilijke beslissing moet nemen, of een sprong wilt wagen, of dat het misschien wat moeilijker gaat. Ja, dat je je kracht er de hand hebt. En dat je ook toch wel wat rust in je leven hebt. Ja,
het koopt rust. Maar eigenlijk niet te kopen, koop je rust eigenlijk. Dat is uiteindelijk het...
Ja, en dat goede doel, dat voelde me wel heel Amerikaans aan, maar ik denk, dat is ook wel iets... belangrijk vind om mee te geven. En ik denk als je jong bent, ben je daar minder mee bezig. Maar als je zo ouder wordt, dan kan je het goed.
Dank je wel, Christine, voor de juiste vaststelling.
Nee, dan beseft het toch ook dat iets doen voor de maatschappij wordt wel belangrijker. Dat hoeft ook niet altijd met geld te zijn, maar ja, dat je een stuk...
Maar dat zie je ook in je engagement voor Brussel eigenlijk.
Ja, dat... Ik kan daar eigenlijk niet veel aan doen. Dat heb ik ook van mijn moeder meegekregen. Dat iets willen doen, of dat toch iets meer willen doen dan alleen uw werk en uw gezin. Maar ik vind Brussel inderdaad heel belangrijk om dat op de kaart te blijven zetten. Om daar aandacht voor te vragen en er liefde voor te creëren.
Ja, en de rest van België dan.
Ja, want ik vind dat onze hoofdstad soms wat stiefmoederlijk behandeld wordt. We hebben nu wel al een regering, dus dat is positief. Maar ik merk dat er onbekend is, onbemind, zeggen ze. En voor Brussel geldt dat zeker. Als ik mensen zo ver krijg dat ze eens naar Brussel komen, dan hoor ik heel veel enthousiaste geluiden. Maar als ze Brussel niet kennen, dan is het alle clichés, vuil, onveilig, lelijk. oninteressant. Want een keer dat je in Brussel geweest bent, we weten dat er zoveel te beleven valt en heel veel dynamiek en veel ondernemerschap. Dus ja, ik denk dat we in België toch wat meer moeten houden van onze hoofdstad.
Dan zijn we ver aan onze ronde die we in elke podcast gast doen. Nu in het Frans of in het Nederlands, dat is onze dilemma-ronde. En daarin gaan we jouw dilemma's voorleggen, Christine. En jij mag dan gewoon kiezen uit twee. Jij hebt ook een joker, dus als ik echt iets zeg wat je niet wil, dan zeg je gewoon, ik zet mijn joker in.
Je weet wat de klanten zeggen, hè, Ro? Nooit ingaan op dilemma's.
Ja, dat kan zijn. Vermint dat ik ook een van jullie klanten ben, weet ik dat. Maar nu ik de kans heb... krijg, ga ik die toch niet laten leren.
Ik zal de challenge aangaan.
Journalist of hoofdredacteur?
Journalist.
Fictie of non-fictie?
Non-fictie. Ik ben een absolute liefhebber van non-fictieboeken. Ik kan mij eigenlijk niet gemakkelijk meer concentreren op fictie. Ik denk omdat ik zoveel interessante dingen haal uit non-fictieboeken op dit moment. Dat gaat me misschien nooit veranderen.
Ik ben het daar compleet mee oneens. Maar dat hoeft ook niet. We hoeven het niet eens te zeggen. Zelf schrijven of lezen van je favorietatuur?
Lezen.
Lezen. Gezamenlijke rekeningen of aparte rekeningen?
Gezamenlijke. Dat is voor ons eigenlijk nooit een vraag geweest. We hebben heel snel gezamenlijke rekeningen gehad. Nu, ik denk dat het ook wel helpt dat wij ongeveer dezelfde loonschaal hebben.
En dezelfde leeftijd en dezelfde rol in jullie bedrijf. Ja, ja. Ja,
het is heel veel gelijk. Maar ja, ik vind het soms raar, koppels die na jaren samen nog gescheiden rekeningen hebben. Dat vind ik afdreend soms. Maar kijk, iedereen zijn keuze.
Dat zijn keuzes die dikwijls ook familiaal gebonden zijn. Dat is ook niet altijd voor iedereen hetzelfde. Het is eigenlijk je eigen situatie, maar uiteraard is het een gezamenlijke rekening. Het heeft ook heel veel voordeel. Varte rekeningen in bepaalde gevallen ook. AI of writers' block. Dus je laten helpen door AI. AI. Dus niet blijven schieken op... Nee,
absoluut niet. Ik denk dat AI een zeer belangrijke functie is, ook in onze job. Je moet AI niet je werk laten doen, maar als assistent is het een zeer waardevol... Ja...
Het is een collega. Het is een collega. Ja. Ondernemen zelf of loontrekkende zijn? In jullie geval lijkt mij ondernemen, maar dat is moeilijk te verkopen aan jouw werknemers. Nee,
de vraag is, moet je een opdeling maken tussen de twee? Ik denk dat je als werknemer vandaag ook heel ondernemend kunt zijn. Er zijn ook heel veel mogelijkheden om dat ondernemerschap ook tastbaar te maken. In de vorm van aandelen. Dus ik denk dat de opdeling ook... misschien wat meer aan het verdwijnen is dan vroeger.
Ja, in veel bedrijven heb je zoiets als entrepreneurship, dus dat is... Ja, ik had ook nog Brussel of platteland, maar dat is daar juist al vrij duidelijk geworden.
Alhoewel, ik moet zeggen, ook met het ouder worden kan ik het platteland absoluut ook appreciëren. De twee dat ik die ook nodig heb ergens, hoor, ik ga in het weekend ook graag uitwaaien in het bos. Omdat dat een welkome oplaadbeurt is na de hectiek van de werkweek.
Ja, de stad leeft altijd natuurlijk. Dus, Kristien, dank u wel voor jouw openheid tijdens deze podcast. En hopelijk tot snel.
Graag gedaan. Dag.
Description
In de tweede aflevering van 'Mijn eerste loon' ontvangen we Kristien Vermoesen
Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.
Transcription
Welkom bij onze podcast Mijn Eerste Loon, waarin we praten met bekende en minder bekende gasten over geld en over hoe ze met geld omgaan. Vandaag hebben we voor u voorzitster van VOKA Brussels Metropolitan, onderneemster, managing partner van een communicatiebureau en mama van twee, Kristien Vermoesen. Welkom, Kristien. Wanneer kreeg jij je eerste loon?
Mijn eerste loon, dat moet in 1997 geweest zijn. Ik ben nog eens gaan zoeken, want ik weet eigenlijk niet meer hoeveel dat dat juist was.
Maar dat had wel nog in Belgische frank geweest.
Absoluut, dat was in Belgische frank en ik denk dat het rond de 45.000 Belgische frank was.
Wat dan niet slecht was eigenlijk?
Wel, ik vroeg het mij af. Het was in de culturele sector. Het kan ook misschien minder geweest zijn. Maar ik heb zo'n vaag getal in mijn hoofd.
En weet je nog wat je ermee hebt gedaan?
Ik herinner me zeer goed dat ik van bij mijn eerste loon ben beginnen sparen. Ik ben begonnen met de tweede of de derde pensioenpeiler, wat is het? Pensioensparen?
Ja, pensioensparen.
Ik herinner mij dat ik daar wel was van doordrongen, dat ik dat belangrijk vond, dat ik dat ineens begon te doen. Dus met mijn eerste loon ben ik al wel direct beginnen sparen.
En dat is niet gestopt?
Nee. Nee, tot op vandaag doe ik dat nog. De vraag is natuurlijk of dat vandaag nog de slimste manier is om te sparen.
Ja. Dat is de vraag natuurlijk. Sparen sluit beleggen niet uit.
Nee, voilà.
En weet je nog hoe je je voelde toen je je eerste loon kreeg? Als je niet meer echt weet hoeveel je had, zal dat wel moeilijk geweest zijn, toch?
Ja, maar ik voelde mij daar wel heel goed bij. Ik herinner me dat ik dat heel leuk vond om mijn eerste zelfverdiende centjes te hebben. Ik denk dat dat ook kwam. Ik ben redelijk beschermd opgevoed, al ik was enig kind. Ik denk, mijn ouders, dat was de oorlogsgeneratie, die vonden het heel belangrijk om mij in een veilige omgeving op te voeden. Ik denk dat ze dat zelf anders beleefd hebben. Dus zij hebben mij daardoor ook misschien soms een beetje te veel afgeschermd van leren over geld. Ik heb heel weinig studentenjobs gedaan. Toen ik tiener was bijvoorbeeld, mijn ouders vonden dat niet nodig. Of dat was zelfs zo'n beetje mal vu zelfs. Waarbij dat denk ik bij mijn generatie, ik vind het heel belangrijk dat onze kinderen zo rap mogelijk studentenjobs gaan doen. Maar ik denk dat dat bij die generatie...
Je wilt dat ze studentenjobs doen om te leren omgaan met geld. Of om te weten dat ze moeten werken om geld...
De twee. Ik denk dat het heel belangrijk is om zo snel mogelijk te beseffen dat je moet werken voor geld. Maar ook dat je moet leren omgaan met dat geld dat je dan binnenkrijgt. Dat het eindig is. Dat je ook keuzes moet maken.
Jammer genoeg wel eigenlijk.
Dus, nee, want ik heb zo'n interessant boek gelezen, dat heet Spoiled. Dat is van een Amerikaan, het is ook een heel Amerikaans boek. Maar dat gaat eigenlijk ook... Hij vertrekt van de vraag, ook kunnen we ervoor zorgen dat je kinderen niet verwendt. Ik denk dat dat ook iets is dat wel leeft bij onze generatie. Ik denk, veel mensen hebben het redelijk goed. De vraag is ook, gaan onze kinderen het even goed hebben als wij?
Maar heeft niet elke generatie dat gedacht?
Ja, dat is een...
Ik denk dat onze ouders dat ook gedacht hebben.
Ja, ik denk dat er bij ons ouders wel iets meer vooruitgangs geloof was.
Ja, er was ook vooruitgang. Terwijl wij in luxe zijn opgevoed en eigenlijk de luxe willen blijven behouden.
Ja, klopt. Dus ik denk dat wij wel misschien meer bezig zijn in onze opvoeding met die kinderen toch ook te leren omgaan. Ik kan over mezelf spreken. Ik vind het belangrijk dat ik hen leer om te gaan.
En praten jullie dan over geld?
Ja, toch wel. En we hebben ook onze kinderen eigenlijk, van als ze tiener zijn, zakgeld gegeven. Niet veel, hè. Maar hen ook geleerd van, oké, dit is nu het geld dat ik krijg, daar moet ik mee rondkomen, ik mag daar dingen mee kopen die ik leuk vind. Maar als het op is, is het ook op. Want mijn zoon belde mij onlangs, oh, ik sta in de... Hij was gaan shoppen, voor kleren. Hij had een broek gezien, hij had niet meer genoeg geld op zijn rekening. Mama, mag ik uw bankkaart hebben? Ik heb hem gezegd, nee, dat is nu een heel goede les. Je hebt uw geld dat je had dat op is, dan ga je even moeten wachten om iets te kopen.
Maar je doet het ook voor kleren?
Nee, het was voor de basis.
Ja, ik heb zelf kinderen, dus dat is juist wat het moeilijke is. Waarvoor dient het zakgeld en waarvoor niet?
Nee, normaal is hun zakgeld alleen voor extra's. De kleren betalen wij. Maar de extra kleren die hij absoluut wilt bijkopen, dat moet hij dan soms zelf betalen.
Ik begrijp dat, herkenbaar.
Dus nee, ik vond dat een waardevolle les voor hem. Natuurlijk, ik heb het ook geleerd.
En hou je er dan ook een oogje in het zeil? Zie je dan wat ze nog doen met dat geld daarnaast? Ja, want kinderen krijgen soms met verjaardagen van oma's en dergelijke. Hou je dat mee in het oog?
Ja, ik probeer daar wel mee op te letten. Wij krijgen ook de uitreksels.
Als ze nog minderjarig zijn wel. Maar zou je dat blijven doen als ze meerderjarig zijn? Neen, op een bepaald moment moeten ze ook wel...
Maar wanneer is dat moment, Kristien? Heb je daar al over nagedacht? Ja, absoluut. Ja, we hebben daar al over nagedacht. En ik vind dat ook een interessante vraag. Ik heb daar met een vriendin onlangs over gehad. Want het is zo, blijkbaar in België, je kan een rekening openen op naam van je kinderen. En als ze 18 worden, is dat geld dan van hen. En heb je daar als ouder eigenlijk geen zeggenschap meer over. Dus ja, de vraag is, voor kleinere bedragen is dat nu niet zo belangrijk. Maar als er belangrijkere zaken zijn, is toch de vraag vanaf wanneer vertrouw je ze genoeg om ze daarin zelfstandig te laten.
Of wanneer vertrouwen ze zichzelf genoeg? Want dat is niet alleen een vraag voor de ouder, maar dat is ook een vraag voor... Je blijft altijd kind van je ouders, dus dat is het voordeel. Maar je bent op een bepaald moment volwassen en dan ga je keuzes maken. Maar wil je die keuzes wel maken? Ik denk dat dat voor jongeren niet altijd even gemakkelijk is. En ik denk dat daar die financiële educatie wel heel erg belangrijk is in een gezin, dat je over geld praat.
Nee, en ik denk ook, op een bepaald moment moet je ze ook loslaten, we zullen zien. Ik denk dat het ook wat van kind tot kind... Ja, tuurlijk. Als je er twee hebt,
heb je... Zijn ze alle twee verschillend. Dat is logisch. En als je daar dan thuis over praat, vertellen jullie dan zelf Eh Hoe jullie dat vroeger, jij en je man, hebben meegemaakt?
Ja, want ik heb onlangs verteld... Een van de momenten die ik me ook herinner... Ik heb hier iets meegebracht, Ro. Ja,
ik zie het liggen en het komt mij bekend voor.
Nee, ik heb het nog teruggevonden toen ik op zoek was naar mijn eerste loonfiche die ik niet bijhouden heb. Dit is een spaarboekje en de eerste storting is bij mijn geboorte gebeurd En is eigenlijk heel mijn leven... meegevolgd. Wat ik wel mooi vind daaraan is dat dat ook nog een papier is.
Dat is nog tastbaar. Momenteel is dat niet meer het geval.
Ik herinner me ook de moment dat mijn vader mij getoond heeft. Hij had, denk ik, obligaties ook. En hij moest daar couponnetjes afknippen. En hij heeft mij dat getoond en dat is echt... op mijn netvlies gebrand.
Dat is aan de jeugd van vandaag moeilijk uit te leggen. Maar dat is wel iets... Allee. Dat klinkt nu heel erg oud, maar wij gingen nog met ons geld naar de bank en onze spaarcentjes. En dan moest je die storten. Dat is de dag van vandaag. Meestal als kinderen cash geld hebben, geven ze het aan hun ouders en zeggen ze, zet het op mijn rekening. En dan met de app is dat direct gebeurd. Dus ja, dat is anders.
Eerlijk? Ja. Ik heb dat moment nog wel verteld aan onze kinderen. Opa heeft toen die couponnetjes. Ja, natuurlijk voor hen heeft dat veel minder betekenis. Maar ja, ik hoop wel door er af en toe met hen ook over te praten, dat ze het leren en het houden.
En dat ze eigenlijk, wat elke ouder wil, een beetje het gedrag kopiëren van de ouders. Dat ze toch of minstens er de lessen uittrekken.
Ja, en van mij mogen zij, ik denk dat het ook aan hen is, om eigen keuzes te maken.
Ja, tuurlijk.
Maar ik vind het wel... belangrijk dat er een besef is van ja dat je daarmee bezig moet zijn.
Tuurlijk en als je en als je dan kijkt van terugkijkt heb jij soms uitgaven gedaan in je leven waar je van denkt van die had ik liever niet gedaan of of daar ben ik heel blij mee dat ik die gedaan heb. Want je zei daarnet pensioen sparen dat die Je moet nog even wachten, Christine, dat zie ik, voordat dat aan de orde is, dat je dat gaat krijgen. Maar heb je uitgaven gedaan tijdens je carrière, dat je zegt, daar heb ik nu spijt van of tegenovergesteld?
Ik denk, dat zal bij heel veel mensen zijn, wij hebben redelijk vroeg een huis gekocht. En daar ben ik wel heel blij mee geweest. We hadden ook een huis in het centrum Brussel gekocht. Als je... Die prijs, als je daar nu aan denkt, dat was...
Dat was voor een habbekrat. Ja,
voor een habbekrat eigenlijk. Dus dat zijn natuurlijk ook een vorm van beleggen die heel waard is. Maar ik moet zeggen, ik heb eigenlijk weinig dingen waar ik spijt van heb. Ik heb ook altijd het gevoel gehad dat ik mezelf wel de vrijheid kon geven om de tering naar de nering... te zetten. Ja,
want jij hebt uiteindelijk toch op een bepaald moment samen met je man een risico genomen.
Ja, en op verschillende punten. Ik ben dus na mijn eerste job in de culturele sector, heb ik de switch gemaakt om freelancer te worden, dus zelfstandige. Op de ene dag, op de andere gaat het van een loon naar nul.
Ja, ja, ja. En als journaliste, dat betekent dat het eigenlijk, ja... Niet ongelofelijk.
Nee, dat was niet de vet betaalde job. Maar ik ben wel dankbaar ook voor het Belgisch systeem. Want ik heb toen... Ik vertrok van nul. Ik had ook... Je hebt de regeling in België dat je dan kan topgeld krijgen voor de dagen dat je geen werk hebt. Dus ik heb daar ook gebruik van gemaakt toen. En ja, ik ben daar wel enorm dankbaar voor. Want dat heeft wel mij de mogelijkheid... geboden om die in overgang te maken zonder dat het al te veel pijn deed en hetzelfde na een aantal jaar freelance werken hebben we dan een bedrijf gestart dat was opnieuw van nul beginnen maar ik denk dat, ja, ik herinner mij ook wel zo een gesprek met Raf, met mijn man wij hadden toen juist een appartementje dat we huurden in centrum Brussel en de discussies gingen dan over wat een goeie kaaswinkel in de buurt, de Krijmerie, de Linkerbeek in het centrum. En je had ook de supermarkt. En de kaas van de kaaswinkel was lekker. Ook duurder. En de gesprekken gingen dan daarover. Maar als ik daar nu aan terugdenk, dat moet over... een euro gegaan zijn, of zelfs minder, maar dat waren wel echt gesprekken die we hadden, van oké, wat doen we daarmee? Maar op een bepaalde manier heeft mij dat ook altijd enorm veel vrijheid gegeven, omdat ik wist ik kan op welk moment naar het leven gaan, waar dat tot mijn baan minder ook wel zal gaan. Dus dat heeft mij ook wel de vrijheid gegeven om altijd die... stap te zetten en te durven springen, want anders blijft er natuurlijk vast...
Ja, want je hebt wel risico's genomen. Uiteindelijk als je van... Natuurlijk, een zelfstandige is dat als journalist. Heb je ooit in vast verband gewerkt als journalist? Nee. Altijd als freelance.
Ja, als zelfstandige. Ja, en ik moet ook wel zeggen, wij hadden toen nog geen kinderen, dus dan is dat wel een pakker. Ja. Uiteindelijk heeft die situatie zich altijd redelijk snel terug wel recht getrokken. Maar ja, toch wel dankbaar voor het systeem dat we hebben in België, dat we mensen daar ook in kunnen.
En dan ben je werkgever geworden. Dat is uiteraard, want we spreken nu over eerste loon krijgen, maar dat is ook loon geven op een bepaald moment. Dat is toch ook anders, neem ik aan.
Ja, absoluut. En dat gaat ook met heel veel onzekerheid. paard, want hoeveel loon geef je dan? We hebben daar ook heel veel in moeten leren. Eerlijkheid in lonen, ga je onderhandelen over lonen?
Ja, en wanneer onderhandelen over lonen? Ja,
zorg je dat er ook een soort structuur in komt. Dus we hebben nu bijvoorbeeld in ons bedrijf vaste momenten voor de evaluatie en de loonbesprekingen. Dat geeft al wat structuur. En wat we ook heel belangrijk vinden, Ik ben natuurlijk ook feminist. Ik vind het belangrijk dat er equal pay is voor mannen en vrouwen. Maar dat heeft er ook voor gezorgd dat we...
Je zit natuurlijk in een bedrijf waar er ook heel veel vrouwen zijn. Ja. In sector, ik bedoel maar... Dat is waar. Er zijn andere sectoren waar dat... Jammer genoeg dat glazen plafond wel...
Ja.
Meer zichtbaar, ik zou het zo zeggen.
Ja, in onze sector ook nog altijd. Als je gaat kijken naar directiefuncties, zijn het ook nog heel vaak mannen. Maar wat we daar gemerkt hebben... We gaan bijvoorbeeld niet onderhandelen over loon. Wij doen een voorstel aan mensen. We zeggen hen ook van, dit is het voorstel. Omdat we ook merkten, of ook bij de jaarlijkse evaluaties, omdat we merkten dat mannen... toch iets vaker gingen onderhandelen dan vrouwen,
waardoor dat zij ook met de hogere lonen eindigden dus daar zijn studies over dat mannen dat dofies meer doen dus dan soms met meer resultaat ik ga niet over mezelf spreken helemaal niet maar ja, nee maar dat betekent wel dat je de twee kanten van een eerste loon want er zijn ook mensen die voor de eerste keer bij jullie komen werken. Ja,
klopt. Dat is ook wel interessant om te zien, want je ziet ook hoe de verwachtingen daar rond veranderen. Ze krijgen vaak ook dingen mee van aan de universiteit, op de hogeschool.
Ja, en nu hoef je maar gewoon in te trekken. Je hebt een benchmark, bij wijze van spreken. Ja,
klopt.
Sorry voor de veralgemening, maar... wat toen wij begonnen anders was.
Dat klopt.
Wij moesten het doen met het loon dat men nu gaf. En pas daarna zijn er vergelijkende sites gekomen.
Ja, maar ik denk dat dat op zich niet slecht is. We komen eigenlijk redelijk snel ook tot een soort common ground, omdat er nu eenmaal veel meer informatie beschikbaar is. Ja.
Uiteraard, jullie zijn zelfstandigen en je hebt een zaak gestart, dus dat is een vorm van investering, dat is ook een vorm van belegging. Maar voor de rest heb je ook op een bepaald moment geswitcht van sparen naar beleggen ergens? Ja,
ik denk dat we al redelijk snel zijn gaan beleggen. Niet die hele grote bedragen.
Niet speculeren,
maar gewoon beleggen.
Ik zou bijna gezegd hebben als een goede huisvader, maar tegen een feminist is dat bepaald. Dus als een goede huismoeder,
dan bij het. Al is de vader er ook wel mee bezig. Ja, ja. Maar inderdaad, wij investeren vooral in trackers. Ja. Omdat, denk ik, als je echt wilt beleggen in specifieke bedrijven... investeren, dan... Dan moet je er ook tijd in. Ja, voilà. Als je dat wilt, kun je daar een half tijd zijn job van maken. En ook daar denk ik dat dat ook wel van thuis wat is meegegeven. Ook onder de tijdsgeest is het ook wel veranderd. Het is ook interessanter om te beleggen vandaag. Dus ja, ik denk dat we daar ook goed de trend volgen.
In uw gezin, zoals je zei, wordt er over geld gepraat. Als je nu een raad zou willen geven aan de volgende generatie, wat zou jij dan zeggen? Iemand die nu start, aan zijn professionele leven begint en zegt van, ja kijk, zeg je dan durf te dromen?
Ik denk dat ik toch zou zeggen, begin onmiddellijk te sparen. Want als je die compound interest ziet, dat is ongelooflijk. Als je... Ziet, het geld dat wij pakkig dertig jaar geleden opzij gezet hebben, wat dat vandaag waard is, dat kunnen we bijna niet op een andere manier bekomen. Dat is toch heel moeilijk. En dat is ook wel iets dat we aan onze kinderen willen meegeven. In dat boek Spoil bijvoorbeeld staat, zeggen ze, je moet eigenlijk... Zij doen dat al van op. scholieren en zelfs kleuterniveau, je moet drie potjes hebben. Eentje voor de uitgaven en het plezier, eentje voor de goede doelen, het is een Amerikaanse, en eentje voor sparen. En ik denk, die drie potjes, dat is wel, dat is toch wel een beeld dat ook bij mij is blijven hangen, dat sparen, ja, dat is zo belangrijk om ook je vrijheid te geven, ook op het moment dat... Dat je dan inderdaad een moeilijke beslissing moet nemen, of een sprong wilt wagen, of dat het misschien wat moeilijker gaat. Ja, dat je je kracht er de hand hebt. En dat je ook toch wel wat rust in je leven hebt. Ja,
het koopt rust. Maar eigenlijk niet te kopen, koop je rust eigenlijk. Dat is uiteindelijk het...
Ja, en dat goede doel, dat voelde me wel heel Amerikaans aan, maar ik denk, dat is ook wel iets... belangrijk vind om mee te geven. En ik denk als je jong bent, ben je daar minder mee bezig. Maar als je zo ouder wordt, dan kan je het goed.
Dank je wel, Christine, voor de juiste vaststelling.
Nee, dan beseft het toch ook dat iets doen voor de maatschappij wordt wel belangrijker. Dat hoeft ook niet altijd met geld te zijn, maar ja, dat je een stuk...
Maar dat zie je ook in je engagement voor Brussel eigenlijk.
Ja, dat... Ik kan daar eigenlijk niet veel aan doen. Dat heb ik ook van mijn moeder meegekregen. Dat iets willen doen, of dat toch iets meer willen doen dan alleen uw werk en uw gezin. Maar ik vind Brussel inderdaad heel belangrijk om dat op de kaart te blijven zetten. Om daar aandacht voor te vragen en er liefde voor te creëren.
Ja, en de rest van België dan.
Ja, want ik vind dat onze hoofdstad soms wat stiefmoederlijk behandeld wordt. We hebben nu wel al een regering, dus dat is positief. Maar ik merk dat er onbekend is, onbemind, zeggen ze. En voor Brussel geldt dat zeker. Als ik mensen zo ver krijg dat ze eens naar Brussel komen, dan hoor ik heel veel enthousiaste geluiden. Maar als ze Brussel niet kennen, dan is het alle clichés, vuil, onveilig, lelijk. oninteressant. Want een keer dat je in Brussel geweest bent, we weten dat er zoveel te beleven valt en heel veel dynamiek en veel ondernemerschap. Dus ja, ik denk dat we in België toch wat meer moeten houden van onze hoofdstad.
Dan zijn we ver aan onze ronde die we in elke podcast gast doen. Nu in het Frans of in het Nederlands, dat is onze dilemma-ronde. En daarin gaan we jouw dilemma's voorleggen, Christine. En jij mag dan gewoon kiezen uit twee. Jij hebt ook een joker, dus als ik echt iets zeg wat je niet wil, dan zeg je gewoon, ik zet mijn joker in.
Je weet wat de klanten zeggen, hè, Ro? Nooit ingaan op dilemma's.
Ja, dat kan zijn. Vermint dat ik ook een van jullie klanten ben, weet ik dat. Maar nu ik de kans heb... krijg, ga ik die toch niet laten leren.
Ik zal de challenge aangaan.
Journalist of hoofdredacteur?
Journalist.
Fictie of non-fictie?
Non-fictie. Ik ben een absolute liefhebber van non-fictieboeken. Ik kan mij eigenlijk niet gemakkelijk meer concentreren op fictie. Ik denk omdat ik zoveel interessante dingen haal uit non-fictieboeken op dit moment. Dat gaat me misschien nooit veranderen.
Ik ben het daar compleet mee oneens. Maar dat hoeft ook niet. We hoeven het niet eens te zeggen. Zelf schrijven of lezen van je favorietatuur?
Lezen.
Lezen. Gezamenlijke rekeningen of aparte rekeningen?
Gezamenlijke. Dat is voor ons eigenlijk nooit een vraag geweest. We hebben heel snel gezamenlijke rekeningen gehad. Nu, ik denk dat het ook wel helpt dat wij ongeveer dezelfde loonschaal hebben.
En dezelfde leeftijd en dezelfde rol in jullie bedrijf. Ja, ja. Ja,
het is heel veel gelijk. Maar ja, ik vind het soms raar, koppels die na jaren samen nog gescheiden rekeningen hebben. Dat vind ik afdreend soms. Maar kijk, iedereen zijn keuze.
Dat zijn keuzes die dikwijls ook familiaal gebonden zijn. Dat is ook niet altijd voor iedereen hetzelfde. Het is eigenlijk je eigen situatie, maar uiteraard is het een gezamenlijke rekening. Het heeft ook heel veel voordeel. Varte rekeningen in bepaalde gevallen ook. AI of writers' block. Dus je laten helpen door AI. AI. Dus niet blijven schieken op... Nee,
absoluut niet. Ik denk dat AI een zeer belangrijke functie is, ook in onze job. Je moet AI niet je werk laten doen, maar als assistent is het een zeer waardevol... Ja...
Het is een collega. Het is een collega. Ja. Ondernemen zelf of loontrekkende zijn? In jullie geval lijkt mij ondernemen, maar dat is moeilijk te verkopen aan jouw werknemers. Nee,
de vraag is, moet je een opdeling maken tussen de twee? Ik denk dat je als werknemer vandaag ook heel ondernemend kunt zijn. Er zijn ook heel veel mogelijkheden om dat ondernemerschap ook tastbaar te maken. In de vorm van aandelen. Dus ik denk dat de opdeling ook... misschien wat meer aan het verdwijnen is dan vroeger.
Ja, in veel bedrijven heb je zoiets als entrepreneurship, dus dat is... Ja, ik had ook nog Brussel of platteland, maar dat is daar juist al vrij duidelijk geworden.
Alhoewel, ik moet zeggen, ook met het ouder worden kan ik het platteland absoluut ook appreciëren. De twee dat ik die ook nodig heb ergens, hoor, ik ga in het weekend ook graag uitwaaien in het bos. Omdat dat een welkome oplaadbeurt is na de hectiek van de werkweek.
Ja, de stad leeft altijd natuurlijk. Dus, Kristien, dank u wel voor jouw openheid tijdens deze podcast. En hopelijk tot snel.
Graag gedaan. Dag.
Share
Embed
You may also like
Description
In de tweede aflevering van 'Mijn eerste loon' ontvangen we Kristien Vermoesen
Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.
Transcription
Welkom bij onze podcast Mijn Eerste Loon, waarin we praten met bekende en minder bekende gasten over geld en over hoe ze met geld omgaan. Vandaag hebben we voor u voorzitster van VOKA Brussels Metropolitan, onderneemster, managing partner van een communicatiebureau en mama van twee, Kristien Vermoesen. Welkom, Kristien. Wanneer kreeg jij je eerste loon?
Mijn eerste loon, dat moet in 1997 geweest zijn. Ik ben nog eens gaan zoeken, want ik weet eigenlijk niet meer hoeveel dat dat juist was.
Maar dat had wel nog in Belgische frank geweest.
Absoluut, dat was in Belgische frank en ik denk dat het rond de 45.000 Belgische frank was.
Wat dan niet slecht was eigenlijk?
Wel, ik vroeg het mij af. Het was in de culturele sector. Het kan ook misschien minder geweest zijn. Maar ik heb zo'n vaag getal in mijn hoofd.
En weet je nog wat je ermee hebt gedaan?
Ik herinner me zeer goed dat ik van bij mijn eerste loon ben beginnen sparen. Ik ben begonnen met de tweede of de derde pensioenpeiler, wat is het? Pensioensparen?
Ja, pensioensparen.
Ik herinner mij dat ik daar wel was van doordrongen, dat ik dat belangrijk vond, dat ik dat ineens begon te doen. Dus met mijn eerste loon ben ik al wel direct beginnen sparen.
En dat is niet gestopt?
Nee. Nee, tot op vandaag doe ik dat nog. De vraag is natuurlijk of dat vandaag nog de slimste manier is om te sparen.
Ja. Dat is de vraag natuurlijk. Sparen sluit beleggen niet uit.
Nee, voilà.
En weet je nog hoe je je voelde toen je je eerste loon kreeg? Als je niet meer echt weet hoeveel je had, zal dat wel moeilijk geweest zijn, toch?
Ja, maar ik voelde mij daar wel heel goed bij. Ik herinner me dat ik dat heel leuk vond om mijn eerste zelfverdiende centjes te hebben. Ik denk dat dat ook kwam. Ik ben redelijk beschermd opgevoed, al ik was enig kind. Ik denk, mijn ouders, dat was de oorlogsgeneratie, die vonden het heel belangrijk om mij in een veilige omgeving op te voeden. Ik denk dat ze dat zelf anders beleefd hebben. Dus zij hebben mij daardoor ook misschien soms een beetje te veel afgeschermd van leren over geld. Ik heb heel weinig studentenjobs gedaan. Toen ik tiener was bijvoorbeeld, mijn ouders vonden dat niet nodig. Of dat was zelfs zo'n beetje mal vu zelfs. Waarbij dat denk ik bij mijn generatie, ik vind het heel belangrijk dat onze kinderen zo rap mogelijk studentenjobs gaan doen. Maar ik denk dat dat bij die generatie...
Je wilt dat ze studentenjobs doen om te leren omgaan met geld. Of om te weten dat ze moeten werken om geld...
De twee. Ik denk dat het heel belangrijk is om zo snel mogelijk te beseffen dat je moet werken voor geld. Maar ook dat je moet leren omgaan met dat geld dat je dan binnenkrijgt. Dat het eindig is. Dat je ook keuzes moet maken.
Jammer genoeg wel eigenlijk.
Dus, nee, want ik heb zo'n interessant boek gelezen, dat heet Spoiled. Dat is van een Amerikaan, het is ook een heel Amerikaans boek. Maar dat gaat eigenlijk ook... Hij vertrekt van de vraag, ook kunnen we ervoor zorgen dat je kinderen niet verwendt. Ik denk dat dat ook iets is dat wel leeft bij onze generatie. Ik denk, veel mensen hebben het redelijk goed. De vraag is ook, gaan onze kinderen het even goed hebben als wij?
Maar heeft niet elke generatie dat gedacht?
Ja, dat is een...
Ik denk dat onze ouders dat ook gedacht hebben.
Ja, ik denk dat er bij ons ouders wel iets meer vooruitgangs geloof was.
Ja, er was ook vooruitgang. Terwijl wij in luxe zijn opgevoed en eigenlijk de luxe willen blijven behouden.
Ja, klopt. Dus ik denk dat wij wel misschien meer bezig zijn in onze opvoeding met die kinderen toch ook te leren omgaan. Ik kan over mezelf spreken. Ik vind het belangrijk dat ik hen leer om te gaan.
En praten jullie dan over geld?
Ja, toch wel. En we hebben ook onze kinderen eigenlijk, van als ze tiener zijn, zakgeld gegeven. Niet veel, hè. Maar hen ook geleerd van, oké, dit is nu het geld dat ik krijg, daar moet ik mee rondkomen, ik mag daar dingen mee kopen die ik leuk vind. Maar als het op is, is het ook op. Want mijn zoon belde mij onlangs, oh, ik sta in de... Hij was gaan shoppen, voor kleren. Hij had een broek gezien, hij had niet meer genoeg geld op zijn rekening. Mama, mag ik uw bankkaart hebben? Ik heb hem gezegd, nee, dat is nu een heel goede les. Je hebt uw geld dat je had dat op is, dan ga je even moeten wachten om iets te kopen.
Maar je doet het ook voor kleren?
Nee, het was voor de basis.
Ja, ik heb zelf kinderen, dus dat is juist wat het moeilijke is. Waarvoor dient het zakgeld en waarvoor niet?
Nee, normaal is hun zakgeld alleen voor extra's. De kleren betalen wij. Maar de extra kleren die hij absoluut wilt bijkopen, dat moet hij dan soms zelf betalen.
Ik begrijp dat, herkenbaar.
Dus nee, ik vond dat een waardevolle les voor hem. Natuurlijk, ik heb het ook geleerd.
En hou je er dan ook een oogje in het zeil? Zie je dan wat ze nog doen met dat geld daarnaast? Ja, want kinderen krijgen soms met verjaardagen van oma's en dergelijke. Hou je dat mee in het oog?
Ja, ik probeer daar wel mee op te letten. Wij krijgen ook de uitreksels.
Als ze nog minderjarig zijn wel. Maar zou je dat blijven doen als ze meerderjarig zijn? Neen, op een bepaald moment moeten ze ook wel...
Maar wanneer is dat moment, Kristien? Heb je daar al over nagedacht? Ja, absoluut. Ja, we hebben daar al over nagedacht. En ik vind dat ook een interessante vraag. Ik heb daar met een vriendin onlangs over gehad. Want het is zo, blijkbaar in België, je kan een rekening openen op naam van je kinderen. En als ze 18 worden, is dat geld dan van hen. En heb je daar als ouder eigenlijk geen zeggenschap meer over. Dus ja, de vraag is, voor kleinere bedragen is dat nu niet zo belangrijk. Maar als er belangrijkere zaken zijn, is toch de vraag vanaf wanneer vertrouw je ze genoeg om ze daarin zelfstandig te laten.
Of wanneer vertrouwen ze zichzelf genoeg? Want dat is niet alleen een vraag voor de ouder, maar dat is ook een vraag voor... Je blijft altijd kind van je ouders, dus dat is het voordeel. Maar je bent op een bepaald moment volwassen en dan ga je keuzes maken. Maar wil je die keuzes wel maken? Ik denk dat dat voor jongeren niet altijd even gemakkelijk is. En ik denk dat daar die financiële educatie wel heel erg belangrijk is in een gezin, dat je over geld praat.
Nee, en ik denk ook, op een bepaald moment moet je ze ook loslaten, we zullen zien. Ik denk dat het ook wat van kind tot kind... Ja, tuurlijk. Als je er twee hebt,
heb je... Zijn ze alle twee verschillend. Dat is logisch. En als je daar dan thuis over praat, vertellen jullie dan zelf Eh Hoe jullie dat vroeger, jij en je man, hebben meegemaakt?
Ja, want ik heb onlangs verteld... Een van de momenten die ik me ook herinner... Ik heb hier iets meegebracht, Ro. Ja,
ik zie het liggen en het komt mij bekend voor.
Nee, ik heb het nog teruggevonden toen ik op zoek was naar mijn eerste loonfiche die ik niet bijhouden heb. Dit is een spaarboekje en de eerste storting is bij mijn geboorte gebeurd En is eigenlijk heel mijn leven... meegevolgd. Wat ik wel mooi vind daaraan is dat dat ook nog een papier is.
Dat is nog tastbaar. Momenteel is dat niet meer het geval.
Ik herinner me ook de moment dat mijn vader mij getoond heeft. Hij had, denk ik, obligaties ook. En hij moest daar couponnetjes afknippen. En hij heeft mij dat getoond en dat is echt... op mijn netvlies gebrand.
Dat is aan de jeugd van vandaag moeilijk uit te leggen. Maar dat is wel iets... Allee. Dat klinkt nu heel erg oud, maar wij gingen nog met ons geld naar de bank en onze spaarcentjes. En dan moest je die storten. Dat is de dag van vandaag. Meestal als kinderen cash geld hebben, geven ze het aan hun ouders en zeggen ze, zet het op mijn rekening. En dan met de app is dat direct gebeurd. Dus ja, dat is anders.
Eerlijk? Ja. Ik heb dat moment nog wel verteld aan onze kinderen. Opa heeft toen die couponnetjes. Ja, natuurlijk voor hen heeft dat veel minder betekenis. Maar ja, ik hoop wel door er af en toe met hen ook over te praten, dat ze het leren en het houden.
En dat ze eigenlijk, wat elke ouder wil, een beetje het gedrag kopiëren van de ouders. Dat ze toch of minstens er de lessen uittrekken.
Ja, en van mij mogen zij, ik denk dat het ook aan hen is, om eigen keuzes te maken.
Ja, tuurlijk.
Maar ik vind het wel... belangrijk dat er een besef is van ja dat je daarmee bezig moet zijn.
Tuurlijk en als je en als je dan kijkt van terugkijkt heb jij soms uitgaven gedaan in je leven waar je van denkt van die had ik liever niet gedaan of of daar ben ik heel blij mee dat ik die gedaan heb. Want je zei daarnet pensioen sparen dat die Je moet nog even wachten, Christine, dat zie ik, voordat dat aan de orde is, dat je dat gaat krijgen. Maar heb je uitgaven gedaan tijdens je carrière, dat je zegt, daar heb ik nu spijt van of tegenovergesteld?
Ik denk, dat zal bij heel veel mensen zijn, wij hebben redelijk vroeg een huis gekocht. En daar ben ik wel heel blij mee geweest. We hadden ook een huis in het centrum Brussel gekocht. Als je... Die prijs, als je daar nu aan denkt, dat was...
Dat was voor een habbekrat. Ja,
voor een habbekrat eigenlijk. Dus dat zijn natuurlijk ook een vorm van beleggen die heel waard is. Maar ik moet zeggen, ik heb eigenlijk weinig dingen waar ik spijt van heb. Ik heb ook altijd het gevoel gehad dat ik mezelf wel de vrijheid kon geven om de tering naar de nering... te zetten. Ja,
want jij hebt uiteindelijk toch op een bepaald moment samen met je man een risico genomen.
Ja, en op verschillende punten. Ik ben dus na mijn eerste job in de culturele sector, heb ik de switch gemaakt om freelancer te worden, dus zelfstandige. Op de ene dag, op de andere gaat het van een loon naar nul.
Ja, ja, ja. En als journaliste, dat betekent dat het eigenlijk, ja... Niet ongelofelijk.
Nee, dat was niet de vet betaalde job. Maar ik ben wel dankbaar ook voor het Belgisch systeem. Want ik heb toen... Ik vertrok van nul. Ik had ook... Je hebt de regeling in België dat je dan kan topgeld krijgen voor de dagen dat je geen werk hebt. Dus ik heb daar ook gebruik van gemaakt toen. En ja, ik ben daar wel enorm dankbaar voor. Want dat heeft wel mij de mogelijkheid... geboden om die in overgang te maken zonder dat het al te veel pijn deed en hetzelfde na een aantal jaar freelance werken hebben we dan een bedrijf gestart dat was opnieuw van nul beginnen maar ik denk dat, ja, ik herinner mij ook wel zo een gesprek met Raf, met mijn man wij hadden toen juist een appartementje dat we huurden in centrum Brussel en de discussies gingen dan over wat een goeie kaaswinkel in de buurt, de Krijmerie, de Linkerbeek in het centrum. En je had ook de supermarkt. En de kaas van de kaaswinkel was lekker. Ook duurder. En de gesprekken gingen dan daarover. Maar als ik daar nu aan terugdenk, dat moet over... een euro gegaan zijn, of zelfs minder, maar dat waren wel echt gesprekken die we hadden, van oké, wat doen we daarmee? Maar op een bepaalde manier heeft mij dat ook altijd enorm veel vrijheid gegeven, omdat ik wist ik kan op welk moment naar het leven gaan, waar dat tot mijn baan minder ook wel zal gaan. Dus dat heeft mij ook wel de vrijheid gegeven om altijd die... stap te zetten en te durven springen, want anders blijft er natuurlijk vast...
Ja, want je hebt wel risico's genomen. Uiteindelijk als je van... Natuurlijk, een zelfstandige is dat als journalist. Heb je ooit in vast verband gewerkt als journalist? Nee. Altijd als freelance.
Ja, als zelfstandige. Ja, en ik moet ook wel zeggen, wij hadden toen nog geen kinderen, dus dan is dat wel een pakker. Ja. Uiteindelijk heeft die situatie zich altijd redelijk snel terug wel recht getrokken. Maar ja, toch wel dankbaar voor het systeem dat we hebben in België, dat we mensen daar ook in kunnen.
En dan ben je werkgever geworden. Dat is uiteraard, want we spreken nu over eerste loon krijgen, maar dat is ook loon geven op een bepaald moment. Dat is toch ook anders, neem ik aan.
Ja, absoluut. En dat gaat ook met heel veel onzekerheid. paard, want hoeveel loon geef je dan? We hebben daar ook heel veel in moeten leren. Eerlijkheid in lonen, ga je onderhandelen over lonen?
Ja, en wanneer onderhandelen over lonen? Ja,
zorg je dat er ook een soort structuur in komt. Dus we hebben nu bijvoorbeeld in ons bedrijf vaste momenten voor de evaluatie en de loonbesprekingen. Dat geeft al wat structuur. En wat we ook heel belangrijk vinden, Ik ben natuurlijk ook feminist. Ik vind het belangrijk dat er equal pay is voor mannen en vrouwen. Maar dat heeft er ook voor gezorgd dat we...
Je zit natuurlijk in een bedrijf waar er ook heel veel vrouwen zijn. Ja. In sector, ik bedoel maar... Dat is waar. Er zijn andere sectoren waar dat... Jammer genoeg dat glazen plafond wel...
Ja.
Meer zichtbaar, ik zou het zo zeggen.
Ja, in onze sector ook nog altijd. Als je gaat kijken naar directiefuncties, zijn het ook nog heel vaak mannen. Maar wat we daar gemerkt hebben... We gaan bijvoorbeeld niet onderhandelen over loon. Wij doen een voorstel aan mensen. We zeggen hen ook van, dit is het voorstel. Omdat we ook merkten, of ook bij de jaarlijkse evaluaties, omdat we merkten dat mannen... toch iets vaker gingen onderhandelen dan vrouwen,
waardoor dat zij ook met de hogere lonen eindigden dus daar zijn studies over dat mannen dat dofies meer doen dus dan soms met meer resultaat ik ga niet over mezelf spreken helemaal niet maar ja, nee maar dat betekent wel dat je de twee kanten van een eerste loon want er zijn ook mensen die voor de eerste keer bij jullie komen werken. Ja,
klopt. Dat is ook wel interessant om te zien, want je ziet ook hoe de verwachtingen daar rond veranderen. Ze krijgen vaak ook dingen mee van aan de universiteit, op de hogeschool.
Ja, en nu hoef je maar gewoon in te trekken. Je hebt een benchmark, bij wijze van spreken. Ja,
klopt.
Sorry voor de veralgemening, maar... wat toen wij begonnen anders was.
Dat klopt.
Wij moesten het doen met het loon dat men nu gaf. En pas daarna zijn er vergelijkende sites gekomen.
Ja, maar ik denk dat dat op zich niet slecht is. We komen eigenlijk redelijk snel ook tot een soort common ground, omdat er nu eenmaal veel meer informatie beschikbaar is. Ja.
Uiteraard, jullie zijn zelfstandigen en je hebt een zaak gestart, dus dat is een vorm van investering, dat is ook een vorm van belegging. Maar voor de rest heb je ook op een bepaald moment geswitcht van sparen naar beleggen ergens? Ja,
ik denk dat we al redelijk snel zijn gaan beleggen. Niet die hele grote bedragen.
Niet speculeren,
maar gewoon beleggen.
Ik zou bijna gezegd hebben als een goede huisvader, maar tegen een feminist is dat bepaald. Dus als een goede huismoeder,
dan bij het. Al is de vader er ook wel mee bezig. Ja, ja. Maar inderdaad, wij investeren vooral in trackers. Ja. Omdat, denk ik, als je echt wilt beleggen in specifieke bedrijven... investeren, dan... Dan moet je er ook tijd in. Ja, voilà. Als je dat wilt, kun je daar een half tijd zijn job van maken. En ook daar denk ik dat dat ook wel van thuis wat is meegegeven. Ook onder de tijdsgeest is het ook wel veranderd. Het is ook interessanter om te beleggen vandaag. Dus ja, ik denk dat we daar ook goed de trend volgen.
In uw gezin, zoals je zei, wordt er over geld gepraat. Als je nu een raad zou willen geven aan de volgende generatie, wat zou jij dan zeggen? Iemand die nu start, aan zijn professionele leven begint en zegt van, ja kijk, zeg je dan durf te dromen?
Ik denk dat ik toch zou zeggen, begin onmiddellijk te sparen. Want als je die compound interest ziet, dat is ongelooflijk. Als je... Ziet, het geld dat wij pakkig dertig jaar geleden opzij gezet hebben, wat dat vandaag waard is, dat kunnen we bijna niet op een andere manier bekomen. Dat is toch heel moeilijk. En dat is ook wel iets dat we aan onze kinderen willen meegeven. In dat boek Spoil bijvoorbeeld staat, zeggen ze, je moet eigenlijk... Zij doen dat al van op. scholieren en zelfs kleuterniveau, je moet drie potjes hebben. Eentje voor de uitgaven en het plezier, eentje voor de goede doelen, het is een Amerikaanse, en eentje voor sparen. En ik denk, die drie potjes, dat is wel, dat is toch wel een beeld dat ook bij mij is blijven hangen, dat sparen, ja, dat is zo belangrijk om ook je vrijheid te geven, ook op het moment dat... Dat je dan inderdaad een moeilijke beslissing moet nemen, of een sprong wilt wagen, of dat het misschien wat moeilijker gaat. Ja, dat je je kracht er de hand hebt. En dat je ook toch wel wat rust in je leven hebt. Ja,
het koopt rust. Maar eigenlijk niet te kopen, koop je rust eigenlijk. Dat is uiteindelijk het...
Ja, en dat goede doel, dat voelde me wel heel Amerikaans aan, maar ik denk, dat is ook wel iets... belangrijk vind om mee te geven. En ik denk als je jong bent, ben je daar minder mee bezig. Maar als je zo ouder wordt, dan kan je het goed.
Dank je wel, Christine, voor de juiste vaststelling.
Nee, dan beseft het toch ook dat iets doen voor de maatschappij wordt wel belangrijker. Dat hoeft ook niet altijd met geld te zijn, maar ja, dat je een stuk...
Maar dat zie je ook in je engagement voor Brussel eigenlijk.
Ja, dat... Ik kan daar eigenlijk niet veel aan doen. Dat heb ik ook van mijn moeder meegekregen. Dat iets willen doen, of dat toch iets meer willen doen dan alleen uw werk en uw gezin. Maar ik vind Brussel inderdaad heel belangrijk om dat op de kaart te blijven zetten. Om daar aandacht voor te vragen en er liefde voor te creëren.
Ja, en de rest van België dan.
Ja, want ik vind dat onze hoofdstad soms wat stiefmoederlijk behandeld wordt. We hebben nu wel al een regering, dus dat is positief. Maar ik merk dat er onbekend is, onbemind, zeggen ze. En voor Brussel geldt dat zeker. Als ik mensen zo ver krijg dat ze eens naar Brussel komen, dan hoor ik heel veel enthousiaste geluiden. Maar als ze Brussel niet kennen, dan is het alle clichés, vuil, onveilig, lelijk. oninteressant. Want een keer dat je in Brussel geweest bent, we weten dat er zoveel te beleven valt en heel veel dynamiek en veel ondernemerschap. Dus ja, ik denk dat we in België toch wat meer moeten houden van onze hoofdstad.
Dan zijn we ver aan onze ronde die we in elke podcast gast doen. Nu in het Frans of in het Nederlands, dat is onze dilemma-ronde. En daarin gaan we jouw dilemma's voorleggen, Christine. En jij mag dan gewoon kiezen uit twee. Jij hebt ook een joker, dus als ik echt iets zeg wat je niet wil, dan zeg je gewoon, ik zet mijn joker in.
Je weet wat de klanten zeggen, hè, Ro? Nooit ingaan op dilemma's.
Ja, dat kan zijn. Vermint dat ik ook een van jullie klanten ben, weet ik dat. Maar nu ik de kans heb... krijg, ga ik die toch niet laten leren.
Ik zal de challenge aangaan.
Journalist of hoofdredacteur?
Journalist.
Fictie of non-fictie?
Non-fictie. Ik ben een absolute liefhebber van non-fictieboeken. Ik kan mij eigenlijk niet gemakkelijk meer concentreren op fictie. Ik denk omdat ik zoveel interessante dingen haal uit non-fictieboeken op dit moment. Dat gaat me misschien nooit veranderen.
Ik ben het daar compleet mee oneens. Maar dat hoeft ook niet. We hoeven het niet eens te zeggen. Zelf schrijven of lezen van je favorietatuur?
Lezen.
Lezen. Gezamenlijke rekeningen of aparte rekeningen?
Gezamenlijke. Dat is voor ons eigenlijk nooit een vraag geweest. We hebben heel snel gezamenlijke rekeningen gehad. Nu, ik denk dat het ook wel helpt dat wij ongeveer dezelfde loonschaal hebben.
En dezelfde leeftijd en dezelfde rol in jullie bedrijf. Ja, ja. Ja,
het is heel veel gelijk. Maar ja, ik vind het soms raar, koppels die na jaren samen nog gescheiden rekeningen hebben. Dat vind ik afdreend soms. Maar kijk, iedereen zijn keuze.
Dat zijn keuzes die dikwijls ook familiaal gebonden zijn. Dat is ook niet altijd voor iedereen hetzelfde. Het is eigenlijk je eigen situatie, maar uiteraard is het een gezamenlijke rekening. Het heeft ook heel veel voordeel. Varte rekeningen in bepaalde gevallen ook. AI of writers' block. Dus je laten helpen door AI. AI. Dus niet blijven schieken op... Nee,
absoluut niet. Ik denk dat AI een zeer belangrijke functie is, ook in onze job. Je moet AI niet je werk laten doen, maar als assistent is het een zeer waardevol... Ja...
Het is een collega. Het is een collega. Ja. Ondernemen zelf of loontrekkende zijn? In jullie geval lijkt mij ondernemen, maar dat is moeilijk te verkopen aan jouw werknemers. Nee,
de vraag is, moet je een opdeling maken tussen de twee? Ik denk dat je als werknemer vandaag ook heel ondernemend kunt zijn. Er zijn ook heel veel mogelijkheden om dat ondernemerschap ook tastbaar te maken. In de vorm van aandelen. Dus ik denk dat de opdeling ook... misschien wat meer aan het verdwijnen is dan vroeger.
Ja, in veel bedrijven heb je zoiets als entrepreneurship, dus dat is... Ja, ik had ook nog Brussel of platteland, maar dat is daar juist al vrij duidelijk geworden.
Alhoewel, ik moet zeggen, ook met het ouder worden kan ik het platteland absoluut ook appreciëren. De twee dat ik die ook nodig heb ergens, hoor, ik ga in het weekend ook graag uitwaaien in het bos. Omdat dat een welkome oplaadbeurt is na de hectiek van de werkweek.
Ja, de stad leeft altijd natuurlijk. Dus, Kristien, dank u wel voor jouw openheid tijdens deze podcast. En hopelijk tot snel.
Graag gedaan. Dag.
Description
In de tweede aflevering van 'Mijn eerste loon' ontvangen we Kristien Vermoesen
Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.
Transcription
Welkom bij onze podcast Mijn Eerste Loon, waarin we praten met bekende en minder bekende gasten over geld en over hoe ze met geld omgaan. Vandaag hebben we voor u voorzitster van VOKA Brussels Metropolitan, onderneemster, managing partner van een communicatiebureau en mama van twee, Kristien Vermoesen. Welkom, Kristien. Wanneer kreeg jij je eerste loon?
Mijn eerste loon, dat moet in 1997 geweest zijn. Ik ben nog eens gaan zoeken, want ik weet eigenlijk niet meer hoeveel dat dat juist was.
Maar dat had wel nog in Belgische frank geweest.
Absoluut, dat was in Belgische frank en ik denk dat het rond de 45.000 Belgische frank was.
Wat dan niet slecht was eigenlijk?
Wel, ik vroeg het mij af. Het was in de culturele sector. Het kan ook misschien minder geweest zijn. Maar ik heb zo'n vaag getal in mijn hoofd.
En weet je nog wat je ermee hebt gedaan?
Ik herinner me zeer goed dat ik van bij mijn eerste loon ben beginnen sparen. Ik ben begonnen met de tweede of de derde pensioenpeiler, wat is het? Pensioensparen?
Ja, pensioensparen.
Ik herinner mij dat ik daar wel was van doordrongen, dat ik dat belangrijk vond, dat ik dat ineens begon te doen. Dus met mijn eerste loon ben ik al wel direct beginnen sparen.
En dat is niet gestopt?
Nee. Nee, tot op vandaag doe ik dat nog. De vraag is natuurlijk of dat vandaag nog de slimste manier is om te sparen.
Ja. Dat is de vraag natuurlijk. Sparen sluit beleggen niet uit.
Nee, voilà.
En weet je nog hoe je je voelde toen je je eerste loon kreeg? Als je niet meer echt weet hoeveel je had, zal dat wel moeilijk geweest zijn, toch?
Ja, maar ik voelde mij daar wel heel goed bij. Ik herinner me dat ik dat heel leuk vond om mijn eerste zelfverdiende centjes te hebben. Ik denk dat dat ook kwam. Ik ben redelijk beschermd opgevoed, al ik was enig kind. Ik denk, mijn ouders, dat was de oorlogsgeneratie, die vonden het heel belangrijk om mij in een veilige omgeving op te voeden. Ik denk dat ze dat zelf anders beleefd hebben. Dus zij hebben mij daardoor ook misschien soms een beetje te veel afgeschermd van leren over geld. Ik heb heel weinig studentenjobs gedaan. Toen ik tiener was bijvoorbeeld, mijn ouders vonden dat niet nodig. Of dat was zelfs zo'n beetje mal vu zelfs. Waarbij dat denk ik bij mijn generatie, ik vind het heel belangrijk dat onze kinderen zo rap mogelijk studentenjobs gaan doen. Maar ik denk dat dat bij die generatie...
Je wilt dat ze studentenjobs doen om te leren omgaan met geld. Of om te weten dat ze moeten werken om geld...
De twee. Ik denk dat het heel belangrijk is om zo snel mogelijk te beseffen dat je moet werken voor geld. Maar ook dat je moet leren omgaan met dat geld dat je dan binnenkrijgt. Dat het eindig is. Dat je ook keuzes moet maken.
Jammer genoeg wel eigenlijk.
Dus, nee, want ik heb zo'n interessant boek gelezen, dat heet Spoiled. Dat is van een Amerikaan, het is ook een heel Amerikaans boek. Maar dat gaat eigenlijk ook... Hij vertrekt van de vraag, ook kunnen we ervoor zorgen dat je kinderen niet verwendt. Ik denk dat dat ook iets is dat wel leeft bij onze generatie. Ik denk, veel mensen hebben het redelijk goed. De vraag is ook, gaan onze kinderen het even goed hebben als wij?
Maar heeft niet elke generatie dat gedacht?
Ja, dat is een...
Ik denk dat onze ouders dat ook gedacht hebben.
Ja, ik denk dat er bij ons ouders wel iets meer vooruitgangs geloof was.
Ja, er was ook vooruitgang. Terwijl wij in luxe zijn opgevoed en eigenlijk de luxe willen blijven behouden.
Ja, klopt. Dus ik denk dat wij wel misschien meer bezig zijn in onze opvoeding met die kinderen toch ook te leren omgaan. Ik kan over mezelf spreken. Ik vind het belangrijk dat ik hen leer om te gaan.
En praten jullie dan over geld?
Ja, toch wel. En we hebben ook onze kinderen eigenlijk, van als ze tiener zijn, zakgeld gegeven. Niet veel, hè. Maar hen ook geleerd van, oké, dit is nu het geld dat ik krijg, daar moet ik mee rondkomen, ik mag daar dingen mee kopen die ik leuk vind. Maar als het op is, is het ook op. Want mijn zoon belde mij onlangs, oh, ik sta in de... Hij was gaan shoppen, voor kleren. Hij had een broek gezien, hij had niet meer genoeg geld op zijn rekening. Mama, mag ik uw bankkaart hebben? Ik heb hem gezegd, nee, dat is nu een heel goede les. Je hebt uw geld dat je had dat op is, dan ga je even moeten wachten om iets te kopen.
Maar je doet het ook voor kleren?
Nee, het was voor de basis.
Ja, ik heb zelf kinderen, dus dat is juist wat het moeilijke is. Waarvoor dient het zakgeld en waarvoor niet?
Nee, normaal is hun zakgeld alleen voor extra's. De kleren betalen wij. Maar de extra kleren die hij absoluut wilt bijkopen, dat moet hij dan soms zelf betalen.
Ik begrijp dat, herkenbaar.
Dus nee, ik vond dat een waardevolle les voor hem. Natuurlijk, ik heb het ook geleerd.
En hou je er dan ook een oogje in het zeil? Zie je dan wat ze nog doen met dat geld daarnaast? Ja, want kinderen krijgen soms met verjaardagen van oma's en dergelijke. Hou je dat mee in het oog?
Ja, ik probeer daar wel mee op te letten. Wij krijgen ook de uitreksels.
Als ze nog minderjarig zijn wel. Maar zou je dat blijven doen als ze meerderjarig zijn? Neen, op een bepaald moment moeten ze ook wel...
Maar wanneer is dat moment, Kristien? Heb je daar al over nagedacht? Ja, absoluut. Ja, we hebben daar al over nagedacht. En ik vind dat ook een interessante vraag. Ik heb daar met een vriendin onlangs over gehad. Want het is zo, blijkbaar in België, je kan een rekening openen op naam van je kinderen. En als ze 18 worden, is dat geld dan van hen. En heb je daar als ouder eigenlijk geen zeggenschap meer over. Dus ja, de vraag is, voor kleinere bedragen is dat nu niet zo belangrijk. Maar als er belangrijkere zaken zijn, is toch de vraag vanaf wanneer vertrouw je ze genoeg om ze daarin zelfstandig te laten.
Of wanneer vertrouwen ze zichzelf genoeg? Want dat is niet alleen een vraag voor de ouder, maar dat is ook een vraag voor... Je blijft altijd kind van je ouders, dus dat is het voordeel. Maar je bent op een bepaald moment volwassen en dan ga je keuzes maken. Maar wil je die keuzes wel maken? Ik denk dat dat voor jongeren niet altijd even gemakkelijk is. En ik denk dat daar die financiële educatie wel heel erg belangrijk is in een gezin, dat je over geld praat.
Nee, en ik denk ook, op een bepaald moment moet je ze ook loslaten, we zullen zien. Ik denk dat het ook wat van kind tot kind... Ja, tuurlijk. Als je er twee hebt,
heb je... Zijn ze alle twee verschillend. Dat is logisch. En als je daar dan thuis over praat, vertellen jullie dan zelf Eh Hoe jullie dat vroeger, jij en je man, hebben meegemaakt?
Ja, want ik heb onlangs verteld... Een van de momenten die ik me ook herinner... Ik heb hier iets meegebracht, Ro. Ja,
ik zie het liggen en het komt mij bekend voor.
Nee, ik heb het nog teruggevonden toen ik op zoek was naar mijn eerste loonfiche die ik niet bijhouden heb. Dit is een spaarboekje en de eerste storting is bij mijn geboorte gebeurd En is eigenlijk heel mijn leven... meegevolgd. Wat ik wel mooi vind daaraan is dat dat ook nog een papier is.
Dat is nog tastbaar. Momenteel is dat niet meer het geval.
Ik herinner me ook de moment dat mijn vader mij getoond heeft. Hij had, denk ik, obligaties ook. En hij moest daar couponnetjes afknippen. En hij heeft mij dat getoond en dat is echt... op mijn netvlies gebrand.
Dat is aan de jeugd van vandaag moeilijk uit te leggen. Maar dat is wel iets... Allee. Dat klinkt nu heel erg oud, maar wij gingen nog met ons geld naar de bank en onze spaarcentjes. En dan moest je die storten. Dat is de dag van vandaag. Meestal als kinderen cash geld hebben, geven ze het aan hun ouders en zeggen ze, zet het op mijn rekening. En dan met de app is dat direct gebeurd. Dus ja, dat is anders.
Eerlijk? Ja. Ik heb dat moment nog wel verteld aan onze kinderen. Opa heeft toen die couponnetjes. Ja, natuurlijk voor hen heeft dat veel minder betekenis. Maar ja, ik hoop wel door er af en toe met hen ook over te praten, dat ze het leren en het houden.
En dat ze eigenlijk, wat elke ouder wil, een beetje het gedrag kopiëren van de ouders. Dat ze toch of minstens er de lessen uittrekken.
Ja, en van mij mogen zij, ik denk dat het ook aan hen is, om eigen keuzes te maken.
Ja, tuurlijk.
Maar ik vind het wel... belangrijk dat er een besef is van ja dat je daarmee bezig moet zijn.
Tuurlijk en als je en als je dan kijkt van terugkijkt heb jij soms uitgaven gedaan in je leven waar je van denkt van die had ik liever niet gedaan of of daar ben ik heel blij mee dat ik die gedaan heb. Want je zei daarnet pensioen sparen dat die Je moet nog even wachten, Christine, dat zie ik, voordat dat aan de orde is, dat je dat gaat krijgen. Maar heb je uitgaven gedaan tijdens je carrière, dat je zegt, daar heb ik nu spijt van of tegenovergesteld?
Ik denk, dat zal bij heel veel mensen zijn, wij hebben redelijk vroeg een huis gekocht. En daar ben ik wel heel blij mee geweest. We hadden ook een huis in het centrum Brussel gekocht. Als je... Die prijs, als je daar nu aan denkt, dat was...
Dat was voor een habbekrat. Ja,
voor een habbekrat eigenlijk. Dus dat zijn natuurlijk ook een vorm van beleggen die heel waard is. Maar ik moet zeggen, ik heb eigenlijk weinig dingen waar ik spijt van heb. Ik heb ook altijd het gevoel gehad dat ik mezelf wel de vrijheid kon geven om de tering naar de nering... te zetten. Ja,
want jij hebt uiteindelijk toch op een bepaald moment samen met je man een risico genomen.
Ja, en op verschillende punten. Ik ben dus na mijn eerste job in de culturele sector, heb ik de switch gemaakt om freelancer te worden, dus zelfstandige. Op de ene dag, op de andere gaat het van een loon naar nul.
Ja, ja, ja. En als journaliste, dat betekent dat het eigenlijk, ja... Niet ongelofelijk.
Nee, dat was niet de vet betaalde job. Maar ik ben wel dankbaar ook voor het Belgisch systeem. Want ik heb toen... Ik vertrok van nul. Ik had ook... Je hebt de regeling in België dat je dan kan topgeld krijgen voor de dagen dat je geen werk hebt. Dus ik heb daar ook gebruik van gemaakt toen. En ja, ik ben daar wel enorm dankbaar voor. Want dat heeft wel mij de mogelijkheid... geboden om die in overgang te maken zonder dat het al te veel pijn deed en hetzelfde na een aantal jaar freelance werken hebben we dan een bedrijf gestart dat was opnieuw van nul beginnen maar ik denk dat, ja, ik herinner mij ook wel zo een gesprek met Raf, met mijn man wij hadden toen juist een appartementje dat we huurden in centrum Brussel en de discussies gingen dan over wat een goeie kaaswinkel in de buurt, de Krijmerie, de Linkerbeek in het centrum. En je had ook de supermarkt. En de kaas van de kaaswinkel was lekker. Ook duurder. En de gesprekken gingen dan daarover. Maar als ik daar nu aan terugdenk, dat moet over... een euro gegaan zijn, of zelfs minder, maar dat waren wel echt gesprekken die we hadden, van oké, wat doen we daarmee? Maar op een bepaalde manier heeft mij dat ook altijd enorm veel vrijheid gegeven, omdat ik wist ik kan op welk moment naar het leven gaan, waar dat tot mijn baan minder ook wel zal gaan. Dus dat heeft mij ook wel de vrijheid gegeven om altijd die... stap te zetten en te durven springen, want anders blijft er natuurlijk vast...
Ja, want je hebt wel risico's genomen. Uiteindelijk als je van... Natuurlijk, een zelfstandige is dat als journalist. Heb je ooit in vast verband gewerkt als journalist? Nee. Altijd als freelance.
Ja, als zelfstandige. Ja, en ik moet ook wel zeggen, wij hadden toen nog geen kinderen, dus dan is dat wel een pakker. Ja. Uiteindelijk heeft die situatie zich altijd redelijk snel terug wel recht getrokken. Maar ja, toch wel dankbaar voor het systeem dat we hebben in België, dat we mensen daar ook in kunnen.
En dan ben je werkgever geworden. Dat is uiteraard, want we spreken nu over eerste loon krijgen, maar dat is ook loon geven op een bepaald moment. Dat is toch ook anders, neem ik aan.
Ja, absoluut. En dat gaat ook met heel veel onzekerheid. paard, want hoeveel loon geef je dan? We hebben daar ook heel veel in moeten leren. Eerlijkheid in lonen, ga je onderhandelen over lonen?
Ja, en wanneer onderhandelen over lonen? Ja,
zorg je dat er ook een soort structuur in komt. Dus we hebben nu bijvoorbeeld in ons bedrijf vaste momenten voor de evaluatie en de loonbesprekingen. Dat geeft al wat structuur. En wat we ook heel belangrijk vinden, Ik ben natuurlijk ook feminist. Ik vind het belangrijk dat er equal pay is voor mannen en vrouwen. Maar dat heeft er ook voor gezorgd dat we...
Je zit natuurlijk in een bedrijf waar er ook heel veel vrouwen zijn. Ja. In sector, ik bedoel maar... Dat is waar. Er zijn andere sectoren waar dat... Jammer genoeg dat glazen plafond wel...
Ja.
Meer zichtbaar, ik zou het zo zeggen.
Ja, in onze sector ook nog altijd. Als je gaat kijken naar directiefuncties, zijn het ook nog heel vaak mannen. Maar wat we daar gemerkt hebben... We gaan bijvoorbeeld niet onderhandelen over loon. Wij doen een voorstel aan mensen. We zeggen hen ook van, dit is het voorstel. Omdat we ook merkten, of ook bij de jaarlijkse evaluaties, omdat we merkten dat mannen... toch iets vaker gingen onderhandelen dan vrouwen,
waardoor dat zij ook met de hogere lonen eindigden dus daar zijn studies over dat mannen dat dofies meer doen dus dan soms met meer resultaat ik ga niet over mezelf spreken helemaal niet maar ja, nee maar dat betekent wel dat je de twee kanten van een eerste loon want er zijn ook mensen die voor de eerste keer bij jullie komen werken. Ja,
klopt. Dat is ook wel interessant om te zien, want je ziet ook hoe de verwachtingen daar rond veranderen. Ze krijgen vaak ook dingen mee van aan de universiteit, op de hogeschool.
Ja, en nu hoef je maar gewoon in te trekken. Je hebt een benchmark, bij wijze van spreken. Ja,
klopt.
Sorry voor de veralgemening, maar... wat toen wij begonnen anders was.
Dat klopt.
Wij moesten het doen met het loon dat men nu gaf. En pas daarna zijn er vergelijkende sites gekomen.
Ja, maar ik denk dat dat op zich niet slecht is. We komen eigenlijk redelijk snel ook tot een soort common ground, omdat er nu eenmaal veel meer informatie beschikbaar is. Ja.
Uiteraard, jullie zijn zelfstandigen en je hebt een zaak gestart, dus dat is een vorm van investering, dat is ook een vorm van belegging. Maar voor de rest heb je ook op een bepaald moment geswitcht van sparen naar beleggen ergens? Ja,
ik denk dat we al redelijk snel zijn gaan beleggen. Niet die hele grote bedragen.
Niet speculeren,
maar gewoon beleggen.
Ik zou bijna gezegd hebben als een goede huisvader, maar tegen een feminist is dat bepaald. Dus als een goede huismoeder,
dan bij het. Al is de vader er ook wel mee bezig. Ja, ja. Maar inderdaad, wij investeren vooral in trackers. Ja. Omdat, denk ik, als je echt wilt beleggen in specifieke bedrijven... investeren, dan... Dan moet je er ook tijd in. Ja, voilà. Als je dat wilt, kun je daar een half tijd zijn job van maken. En ook daar denk ik dat dat ook wel van thuis wat is meegegeven. Ook onder de tijdsgeest is het ook wel veranderd. Het is ook interessanter om te beleggen vandaag. Dus ja, ik denk dat we daar ook goed de trend volgen.
In uw gezin, zoals je zei, wordt er over geld gepraat. Als je nu een raad zou willen geven aan de volgende generatie, wat zou jij dan zeggen? Iemand die nu start, aan zijn professionele leven begint en zegt van, ja kijk, zeg je dan durf te dromen?
Ik denk dat ik toch zou zeggen, begin onmiddellijk te sparen. Want als je die compound interest ziet, dat is ongelooflijk. Als je... Ziet, het geld dat wij pakkig dertig jaar geleden opzij gezet hebben, wat dat vandaag waard is, dat kunnen we bijna niet op een andere manier bekomen. Dat is toch heel moeilijk. En dat is ook wel iets dat we aan onze kinderen willen meegeven. In dat boek Spoil bijvoorbeeld staat, zeggen ze, je moet eigenlijk... Zij doen dat al van op. scholieren en zelfs kleuterniveau, je moet drie potjes hebben. Eentje voor de uitgaven en het plezier, eentje voor de goede doelen, het is een Amerikaanse, en eentje voor sparen. En ik denk, die drie potjes, dat is wel, dat is toch wel een beeld dat ook bij mij is blijven hangen, dat sparen, ja, dat is zo belangrijk om ook je vrijheid te geven, ook op het moment dat... Dat je dan inderdaad een moeilijke beslissing moet nemen, of een sprong wilt wagen, of dat het misschien wat moeilijker gaat. Ja, dat je je kracht er de hand hebt. En dat je ook toch wel wat rust in je leven hebt. Ja,
het koopt rust. Maar eigenlijk niet te kopen, koop je rust eigenlijk. Dat is uiteindelijk het...
Ja, en dat goede doel, dat voelde me wel heel Amerikaans aan, maar ik denk, dat is ook wel iets... belangrijk vind om mee te geven. En ik denk als je jong bent, ben je daar minder mee bezig. Maar als je zo ouder wordt, dan kan je het goed.
Dank je wel, Christine, voor de juiste vaststelling.
Nee, dan beseft het toch ook dat iets doen voor de maatschappij wordt wel belangrijker. Dat hoeft ook niet altijd met geld te zijn, maar ja, dat je een stuk...
Maar dat zie je ook in je engagement voor Brussel eigenlijk.
Ja, dat... Ik kan daar eigenlijk niet veel aan doen. Dat heb ik ook van mijn moeder meegekregen. Dat iets willen doen, of dat toch iets meer willen doen dan alleen uw werk en uw gezin. Maar ik vind Brussel inderdaad heel belangrijk om dat op de kaart te blijven zetten. Om daar aandacht voor te vragen en er liefde voor te creëren.
Ja, en de rest van België dan.
Ja, want ik vind dat onze hoofdstad soms wat stiefmoederlijk behandeld wordt. We hebben nu wel al een regering, dus dat is positief. Maar ik merk dat er onbekend is, onbemind, zeggen ze. En voor Brussel geldt dat zeker. Als ik mensen zo ver krijg dat ze eens naar Brussel komen, dan hoor ik heel veel enthousiaste geluiden. Maar als ze Brussel niet kennen, dan is het alle clichés, vuil, onveilig, lelijk. oninteressant. Want een keer dat je in Brussel geweest bent, we weten dat er zoveel te beleven valt en heel veel dynamiek en veel ondernemerschap. Dus ja, ik denk dat we in België toch wat meer moeten houden van onze hoofdstad.
Dan zijn we ver aan onze ronde die we in elke podcast gast doen. Nu in het Frans of in het Nederlands, dat is onze dilemma-ronde. En daarin gaan we jouw dilemma's voorleggen, Christine. En jij mag dan gewoon kiezen uit twee. Jij hebt ook een joker, dus als ik echt iets zeg wat je niet wil, dan zeg je gewoon, ik zet mijn joker in.
Je weet wat de klanten zeggen, hè, Ro? Nooit ingaan op dilemma's.
Ja, dat kan zijn. Vermint dat ik ook een van jullie klanten ben, weet ik dat. Maar nu ik de kans heb... krijg, ga ik die toch niet laten leren.
Ik zal de challenge aangaan.
Journalist of hoofdredacteur?
Journalist.
Fictie of non-fictie?
Non-fictie. Ik ben een absolute liefhebber van non-fictieboeken. Ik kan mij eigenlijk niet gemakkelijk meer concentreren op fictie. Ik denk omdat ik zoveel interessante dingen haal uit non-fictieboeken op dit moment. Dat gaat me misschien nooit veranderen.
Ik ben het daar compleet mee oneens. Maar dat hoeft ook niet. We hoeven het niet eens te zeggen. Zelf schrijven of lezen van je favorietatuur?
Lezen.
Lezen. Gezamenlijke rekeningen of aparte rekeningen?
Gezamenlijke. Dat is voor ons eigenlijk nooit een vraag geweest. We hebben heel snel gezamenlijke rekeningen gehad. Nu, ik denk dat het ook wel helpt dat wij ongeveer dezelfde loonschaal hebben.
En dezelfde leeftijd en dezelfde rol in jullie bedrijf. Ja, ja. Ja,
het is heel veel gelijk. Maar ja, ik vind het soms raar, koppels die na jaren samen nog gescheiden rekeningen hebben. Dat vind ik afdreend soms. Maar kijk, iedereen zijn keuze.
Dat zijn keuzes die dikwijls ook familiaal gebonden zijn. Dat is ook niet altijd voor iedereen hetzelfde. Het is eigenlijk je eigen situatie, maar uiteraard is het een gezamenlijke rekening. Het heeft ook heel veel voordeel. Varte rekeningen in bepaalde gevallen ook. AI of writers' block. Dus je laten helpen door AI. AI. Dus niet blijven schieken op... Nee,
absoluut niet. Ik denk dat AI een zeer belangrijke functie is, ook in onze job. Je moet AI niet je werk laten doen, maar als assistent is het een zeer waardevol... Ja...
Het is een collega. Het is een collega. Ja. Ondernemen zelf of loontrekkende zijn? In jullie geval lijkt mij ondernemen, maar dat is moeilijk te verkopen aan jouw werknemers. Nee,
de vraag is, moet je een opdeling maken tussen de twee? Ik denk dat je als werknemer vandaag ook heel ondernemend kunt zijn. Er zijn ook heel veel mogelijkheden om dat ondernemerschap ook tastbaar te maken. In de vorm van aandelen. Dus ik denk dat de opdeling ook... misschien wat meer aan het verdwijnen is dan vroeger.
Ja, in veel bedrijven heb je zoiets als entrepreneurship, dus dat is... Ja, ik had ook nog Brussel of platteland, maar dat is daar juist al vrij duidelijk geworden.
Alhoewel, ik moet zeggen, ook met het ouder worden kan ik het platteland absoluut ook appreciëren. De twee dat ik die ook nodig heb ergens, hoor, ik ga in het weekend ook graag uitwaaien in het bos. Omdat dat een welkome oplaadbeurt is na de hectiek van de werkweek.
Ja, de stad leeft altijd natuurlijk. Dus, Kristien, dank u wel voor jouw openheid tijdens deze podcast. En hopelijk tot snel.
Graag gedaan. Dag.
Share
Embed
You may also like