- Speaker #0
Hey en leuk dat je alweer luistert naar een nieuwe podcast aflevering van BeLiveTalk. Een podcast waarbij de gezondheid van vrouwen centraal staat. De gezondheid van vrouwen, maar ik zelf ben een man. Meer zelfs een echte goede ouderwetse cis-man. Maar we bespreken samen met jullie vandaag een thema, een heel vrouwelijk thema. We gaan het hebben over vermoeidheid tijdens Midlife. Ik bespreek dat met twee dames. Twee dames die weten waarover ze het hebben. Ten eerste hebben we Tamara Cartoos. Spreek ik je naam goed uit? Tamara Kortoos?
- Speaker #1
Ja, dat klopt. Hallo, dag Jan.
- Speaker #0
Tamara, jij bent midlife coach. Je hebt daar heel wat ervaring in. Je bent ook de stichtster, de grondlegster van een platform, Midlife Crossroads Academy. Ik ben daar de voorbije dagen wat naartoe gegaan. Dat staat bomvol met podcasts, informatie, uitzendingen waar je naar je verwijst. Je weet goed waarover we het hebben. Wat zijn de belangrijkste thema's die we het komende halfuurtje zullen aansnijden?
- Speaker #1
Wel, in het komende halfuur gaan wij voornamelijk kijken naar wat vermoeidheid voor midlife vrouwen eigenlijk betekent. Je hebt dan het fysieke, fysieke met vermoeidheid, mentaal en emotioneel. En als midlife coach leg ik daar eigenlijk nog een extra laag bovenop die rond identiteit draait. Want identiteit en de vraag rond wie ben ik speelt heel erg in midlife en draagt eigenlijk bij. tot een vermoeidheidsgevoel.
- Speaker #0
Oké, dat is duidelijk. We kijken ernaar uit. Een gekende stem van deze podcast is natuurlijk ook Anne Brochet. Zij is kinesiën-therapeut en orto-moleculair-therapeut. Anne, jij legt altijd de link even naar voeding. En dat zal vandaag niet anders zijn?
- Speaker #1
Nee, dat is inderdaad exact zo. We gaan kijken naar wat die vermoeidheid veroorzaakt. En daar is voeding echt wel terug een cruciaal gegeven in. Dus ik ga wat dieper induiken op... Wat zijn processen die door voeding die vermoeidheid creëren en wat kunnen we daaraan doen?
- Speaker #0
Ja, oké. Goed. We gaan erin vliegen, Tamara. Ik zei het daarnet al, ik ben eventjes naar de podcasts gaan luisteren die je vroeger meestal in het Engels hebt gedaan. Ik weet dat je er heel bezig bij was. Je hebt gewoond in Londen, in Sydney, in Barcelona, heel de wereld rondgetrokken. Maar je maakt er geen geheim van. Met life heeft het hard toegeslaan bij jou.
- Speaker #1
Ja, dat klopt. Dat heb je mooi samengemaakt. Inderdaad, ik heb een beetje overal gewoond en gewerkt. Barcelona, Londen, Sydney. Ik heb een, al zeg ik het zelf, een heel succesvolle carrière gebouwd. In marktonderzoek was dat. Ik heb dat bijzonder graag gedaan. Ik heb heel hard gewerkt. Ik ben getrouwd. Ik heb twee kinderen vrij laat in het leven gekregen. gekregen. Ik heb de hele wereld een beetje gezien. Ik denk altijd, als er zo een afvinklijstje zou bestaan van succesvol of geslaagd volwassen leven, dan kon ik eigenlijk best wel wat aftikken. En ja, toen was ik begin veertig. En ik merkte dat er iets fout was. En ik kon gewoon niet uitgelegd of bevatten nog maar wat er eigenlijk precies was. Maar er klopte iets niet meer. En ja, dat kwam er eigenlijk op neer. Ik keek naar mijn carrière en ik dacht, waarom heb ik dit nu eigenlijk allemaal gebouwd? Wat is de zin hiervan geweest? Welke impact heb ik nu in de wereld gehad? Ik voelde dat echt heel sterk aan. Ik werkte in marktonderzoek, maar het was niet alsof ik het medicijn tegen kanker had uitgevonden. Ik had eigenlijk voornamelijk geholpen om... bijvoorbeeld bedrijven meer chocoladerepen te laten verkopen. Dus ik stelde me daar echt vragen rond. Van waarom eigenlijk? En was dit nu eigenlijk echt zo belangrijk voor mij? Ik vergeleek me vaak met anderen. Dat moet je nooit doen. Vergelijken met anderen.
- Speaker #0
Ook al ben je zo succesvol.
- Speaker #1
Inderdaad. Ik vond altijd wel iemand waarvan ik dacht, die heeft nu eens wat bereikt in het leven. Die heeft toch wel wat gedaan. Terwijl dat daar rationeel gezien ongelooflijk... dom was om zoiets te denken, want dat was, allee, ik stond daar ook. Of ik keek terug naar beslissingen van 20, 25 jaar geleden en ik dacht, had ik toen iets anders besloten? Hoe had mijn leven er nu uit gezien? Bijvoorbeeld, mijn universiteit heeft me drie keer een doctoraat aangeboden. Ik heb daar drie keer nee op gezegd. Wat als ik dat wel had gedaan? Wat als ik toch rechten was gaan studeren? En ik was mensenrechtenadvo... gevocaald geworden in plaats van economie te gaan studeren? Welke impact had ik? Al die gedachten. heel vaak dat terugkwam was, is dit het nu?
- Speaker #0
Ja, dat is de vraag naar je identiteit ook.
- Speaker #1
Dat is inderdaad de vraag naar identiteit. Is dit het nu? En ook het idee dat je hebt van, het beste ligt nu toch echt wel achter mij. Het kan toch alleen maar bergaf gaan vanaf hier. Dat speelde heel erg bij mij. Maar ik ben een heel praktisch, pragmatisch ingesteld persoon. En als ik naar alles keek wat er speelde in mijn hoofd, voornamelijk de vragen, de frustraties die ik had, de twijfels die ik had, dan was dat voornamelijk rond carrière. Dus ik dacht, oké, dat moet ik echt aanpakken. En mijn oplossing was dan, ik ga mij omscholen. Ik ben opleidingen gaan volgen. Ik heb er uiteindelijk drie afgemaakt binnen change management. En toen kwam eigenlijk pas echt het kantelpunt voor mij. Ik ging naar mijn allereerste jobinterview in Brussel bij een agentschap voor change management. En ik zat aan de tafel, eigenlijk zoals hier. Met de persoon van Human Resources. En hij liet mij praten. En ik vertelde over mijn ervaring. En wat ik allemaal kon brengen. En die antwoorden van... Dat is geweldig Tamara. Jij zou toch echt wel een aanbindst zijn hier. Maar wij gaan jou geen job aanbieden. En ik zei... Oh, waarom als ik mag vragen? En hij zei... Ja, je moet dat begrijpen. Je bent gewoon te oud om in te investeren. En ik was...
- Speaker #0
40.
- Speaker #1
Ik was 44 toen op dat moment. Ik ben daar heel erg door geraakt geweest. Ik wist op dat moment ook niet hoe te reageren. Ik was zo geraakt daardoor. Maar het heeft mij ook wel in gang gezet. Omdat, ja, dat was leeftijdsdiscriminatie eigenlijk. En ik ben daar heel boos voor geweest een tijdje. Echt heel boos. Maar dat heeft mij ook wel... Doen oppikken van alles wat er speelt in mijn hoofd, wat er al zat, plus wat die man hier nu op tafel legt voor mij. Dat heeft allemaal te maken met midlife. De vragen die ik stelde, dat zijn eigenlijk de vragen die typisch zijn voor midlife. En ik sta hier en ik weet niet wat ik ermee moet doen en ik vind nergens antwoorden. Dus ik dacht, dan zoek ik ze zelf. Ook goed. Dus ik ben dat beginnen doen. Ik ben boeken beginnen lezen. Ik ben met mensen beginnen praten. Ik ben van die droge... onderzoekspapers beginnen lezen, ik ben terug opleidingen beginnen volgen. En uiteindelijk heb ik besloten om mij nogmaals om te scholen, dit keer tot lifecoach, echt met de focus van ik wil midlifers begeleiden, die dezelfde vragen of gelijkaardige vragen en twijfels en frustraties hebben als ik had. En dat is een heel lang antwoord op je vraag rond wat is... Kom ik hierbij? Eigenlijk, ik zag dat er een nood was. Ik zag dat midlifers niet geholpen werden en eigenlijk beter verdienen. En ik wilde er eigenlijk deel van een oplossing zijn.
- Speaker #0
Ondertussen begeleid je heel algemeen via vormingen, begeleid je mensen, maar ook face-to-face. Ja, inderdaad. We spreken over midlifers, noem jij ze. Is daar een leeftijd op te plakken? Of wat is voor jou... Een midlife?
- Speaker #1
Ja, dat is een goede vraag. Dat is eigenlijk heel moeilijk om er een leeftijd op te plakken. Algemeen, als je in literatuur of zo gaat kijken, dan plakt er inderdaad de leeftijd tussen 40 en 65 op. Dat is een heel brede leeftijdsdefinitie. 65? Ja, tot 65 gaat dat. Officieel, levensfase midlife 40 tot 65. Dat is eigenlijk hetzelfde als zeggen iedereen tussen de 15 en de 40 wordt overeenkomstig. Ja. Daar komt het eigenlijk op neer. Er een leeftijd op proberen te plakken is één ding. Anderzijds, in midlife zit je eigenlijk op het moment dat de grote vragen beginnen komen. En bij sommigen is dat heel vroeg, is dat op 35 al. De vragen rond wie ben ik, wat wil ik, wat wil ik nog bereiken in het leven. Is dit nu eigenlijk, is dit het nu? De vraag die ik ook zoveel stelde. Welke impact wil ik nog? Hebben op anderen rond mij dat soort vragen, ik noem dat existentiële vragen, dat klinkt heel spiritueel, een beetje dramatisch, maar dat is eigenlijk het moment waarop midlife start. En zoals ik zei, bij sommigen begint dat op 35, anderen op 45. Sommige mensen merken daar eigenlijk amper wat van. En die komen op 65 en het gaat nog allemaal vlot, geen probleem, is te beter. Maar heel veel mensen merken het in mindere of meerdere mate wel.
- Speaker #0
Je zegt dus midlife is de periode van het leven waar de existentiële vragen naar boven komen. Dat heeft lichamelijke klachten. We gaan het hebben over vermoeidheid. Wat zie jij nog bij de mensen die je begeleidt in studies? Wat zijn de andere klachten die klassiek zijn voor deze levensfase?
- Speaker #1
Vermoeidheid is een grote. Heel veel mensen die het beschrijven als vastzitten. Letterlijk tegen een muur aanlopen en niet meer weten in welke richting te gaan. Dat is een overweldigend gevoel voor vele vrouwen. mannen ook, en je begrijpt ook mannen, in hun job geen ideeën meer hebben van waar naartoe in hun leven veel mensen die in scheiding gaan, of mensen waarvan de kinderen een beetje ouder worden, hun er meer zoveel nodig hebben, en voor vrouwen brengt dat een identiteitscrisis mee. Ik gebruik het woord crisis helemaal niet graag, maar het is echt voor het heel erg... Je krijgt heel erg de vraag van wie ben ik nu? Als ik niet meer voltijds de zorgende mama ben, wat blijft er dan van mijn identiteit nog over? Hoe zit dat dan?
- Speaker #0
Vastzitten en waarschijnlijk denken van, het grootste deel van mijn leven ligt achter de rug. Het gaat allemaal bergen. Heb ik nog tijd om te switchen?
- Speaker #1
Inderdaad. Dat speelt heel erg aan, vooral in carrière natuurlijk. Mensen die opeens beseffen, ik doe dit al 25 jaar, ik moet dit nog 20, ik ben 67 nu. nog doen, ga ik dit nog wel? Wil ik dit eigenlijk nog wel? Nog eens 20 jaar dit.
- Speaker #0
Ja, vastzitten. Dat is eigenlijk een mooie beschrijving. Hoe uitzicht dat in het lichaam? Welke klachten zie jij?
- Speaker #1
Dat uitzicht vaak als vermoeidheid. Dat komt heel erg naar boven, omdat mensen zo met zichzelf in de knoop zitten. Fysiek komt dat naar boven, mentaal, emotioneel komt dat ook heel erg naar boven natuurlijk.
- Speaker #0
Dat is het thema waar we het vandaag over hebben. En we zijn eens gaan duiken in cijfers. Hoe vaak komt dat voor? En ik heb hier een studie voor mij. Eentje uit de Cochrane, bibliotheek Cochrane. Is zo'n beetje de wereldwijd gekende onderzoeksinstituut. En zij zeggen, wij gaan niet het zoveelste in onderzoek opzetten. Nee, nee, wij gaan gewoon eens kijken wat er al van alle studies is gemaakt. En we gaan dat verzamelen. Er ligt een papier voor mij van zo'n... Cochrane Review heet het. En ze hebben niet minder dan 3432 studies samengelegd. En wat blijkt? Uit al die studies te samengegooid, dat inderdaad vrouwen veel meer kans hebben. 40% meer kans dan mannen om in vermoeidheid vast te zitten. En 70% tot 80% van de vrouwen in die midlife periode heeft last van vermoeidheid. Dan als jij zegt van dat is de belangrijkste klacht die ik die 80% procent, 70, 80 procent van de mensen wereldwijd, maar ook in ons land kampt daarmee. Hoe komt dat?
- Speaker #1
Hoe komt dat? Dat is een heel brede vraag. De reden eigenlijk is omdat in midlife mensen eigenlijk al heel lang op een heel hoog stressniveau sterven. Vrouwen presteren al heel lang op een hoog stressniveau. Vrouwen gaan... Je hoort dat dikwijls. Vrouwen in midlife voelen zich vermoeid. Ze gaan naar de dokter. Er worden bloedwaarden bekeken. En dat valt allemaal binnen de normen. Het ding is, met medische testen, die meten vaak acute afwijkingen. Terwijl het hier eigenlijk over chronische overbelasting gaat. Dat is... Zoals ik zei, het lichaam presteert al jaren op een heel hoog stressniveau en dat stapelt zich maar op en op. Het zorgen voor anderen, het moeten presteren, de hoge mentale druk, weinig herstel. Het lichaam probeert dat te compenseren, maar op een gegeven moment is die reserve gewoon op. Ik vergelijk het vaak met een motor. die heel lang op een hoog toerental draait. Functioneel werkt die nog, maar die is helemaal niet meer zo efficiënt bezig.
- Speaker #0
Ja, je energie wordt niet efficiënt meer gebruikt.
- Speaker #1
Het wordt niet meer efficiënt gebruikt, maar je herstelt ook niet meer s'nachts. Niet meer genoeg. Dat is wat dat chronische stress eigenlijk doet.
- Speaker #0
En dan zeggen mensen van, ik slaap niet goed, het zal aan mijn slaap liggen.
- Speaker #1
Het kan ook, inderdaad, dat is één ding. Ze slapen niet goed, maar wat we eigenlijk ook zien... is dat mensen zeggen, ik slaap wel redelijk oké, maar ik word morgens moe wakker. En dat is eigenlijk omdat ze s'nachts niet voldoende herstellen. Want als we kijken naar wat dat langdurige stress met het lichaam doet, dan zijn dat eigenlijk twee dingen. Enerzijds zorgt dat ervoor dat het centrale zenuwstelsel permanent in actiestand staat. Daardoor slaap je minder diep, je spijsvertering verandert, je herstelt minder goed. Je bent meer vatbaar voor ontstekingen, je hersenen staan eigenlijk altijd in een soort van waakstand. Je lichaam staat in principe altijd aan. Dus eigenlijk wat dat betekent, is dat het lichaam altijd aan blijft staan. Zelfs nachts. En zoals ik daarnet zei, je slaapt dan wel, maar je herstelt minder diep. En vrouwen ervaren dat ook vaak als, ik slaap oké s'nachts, maar ik word s'morgens moe wakker. Een tweede... Een tweede betekenis van die langdurige stress of wat het doet met het lichaam, is dat het je energie instabiel maakt. Dat zorgt voor pieken en dalen. Dat brain fog, kennen we als verhaal allemaal, je wordt sneller overprikkeld. En opnieuw, omdat dat allemaal zich geleidelijk opbouwt, merk je dat eigenlijk vaak pas als het al vrij laat is.
- Speaker #0
Ja, ja. Ik hoor je niks zeggen over hormonen, terwijl ik denk van, ja, het is een periode van het leven waar vrouwen in menopauze gaan, perimenopauze. Je hebt vooraf duidelijk gezegd, ik ben geen arts, ik ben niet medisch gestoord, maar hormonale wisselingen, spelen die mee?
- Speaker #1
Ja, zeker. Dat is eigenlijk een van de redenen waarom midlife als een vrij uitdagende... tijd ervaren worden door vrouwen, omdat er eigenlijk twee dingen gebeuren in midlife specifiek. Ik zeg altijd, midlife, dat is de periode in het leven waarop de draagkracht afneemt en de draaglast maximaal is, want in midlife komen twee dingen samen. Ten eerste zijn dat hormonale veranderingen, zoals je zei, en ten tweede is dat maximale levensbelasting. Wat bedoel ik daarmee? Vrouwen in midlife staan vaak op het toppunt van hun carrière. Die hebben de ladder geklommen, maximale werkverantwoordelijkheid. Zij zorgen ook voor kinderen. Soms komt daar al de zorg voor ouders bij, die een dagje ouder worden. Men maximale druk, hoge verwachtingen, die ze zichzelf ook vaak al opleggen. Misschien problemen in de relatie. Het aantal echtscheidingen met midlifers ligt bijzonder hoog. Dus dat komt allemaal samen. Dat is de... maximale levensbelasting. Anderzijds heb je ook schommelingen in de hormonale balans. Vrouwen maken minder oestrogeen aan, dus ook minder melatonine, minder serotonine. Dat betekent dat de kwaliteit van de slaap minder goed is. Je herstelt weer minder goed. Stress begint te bouwen en je ziet de visieuze cirkel al komen. Dus vrouwen in mijn praktijk zeggen dan vaak Ik heb gefaald in het leven. Zo ervaren zij dat. Ik ben gefaald. Ik ga scheiden. Ik kan het niet meer aan mijn leven. Er is duidelijk iets fout. Terwijl als je daar van op afstand naar kijkt, waar ze eigenlijk tegenaan lopen, is een combinatie van biologie, de hormonen en levenscontext. Wat er allemaal gebeurt in hun leven. Dat is geen falen.
- Speaker #0
Het zijn wel twee thema's waar... iets aan gedaan kan worden, waar oplossingen voor zijn. Rond hormonale wisselingen, daar zal Anwaarschijnlijk wel iets over zeggen, over kan met voeding en medische begeleiding wel iets gebeuren. En als je het hebt over je maximale belasting, dan kan je hulp zoeken, bijvoorbeeld bij mensen zoals jij. Wat doe je dan? Veronderstel, er komt iemand bij jou met de typische klachten zoals je die beschrijft, van ik zit vast, ik heb heel hard gewerkt. En ik zie niet meer hoe het nu verder moet. En ik denk dat jij dan gewoon vragen gaat stellen.
- Speaker #1
Ik stel inderdaad heel veel vragen. Enerzijds om het te begrijpen natuurlijk, waar ze komen, zonder heel diep in het verleden te gaan. Want ik ben coach, wat dat betekent. Ik ben geen therapeut, ik kijk naar het hier en nu. En voornamelijk naar de toekomst. Want ik wil mensen vooruit helpen. Actie is bij mij heel belangrijk. Dus ik stel inderdaad heel veel vragen. voornamelijk om mensen de antwoorden in zichzelf te laten vinden. En dat klinkt heel cliché als coach, want de antwoorden zitten in jou. Soms hebben mensen echt wel een beetje, zoals ze in het Engels zeggen, tough love nodig om het zelf een beetje in te zien. Dat zowel het probleem als de oplossing al bij hen ligt. Die hebben soms een beetje een... Ik wil nooit de beste vriendin zijn van mensen, want dat is nu eenmaal mijn rol om te spelen. Maar ik hou ze wel een spiegel voor. En dat komt niet altijd even sympathiek binnen bij mensen. Soms komt dat echt heel hard binnen. Maar die vragen moeten gesteld worden. Als je echt vooruit wilt in het leven, die vragen moeten gesteld en beantwoord worden. Op een eerlijke manier. Want als mensen zichzelf dingen blijven voorliegen bijna, of dingen blijven herhalen en zeggen, Dan zeg ik soms ook wel, dit is bullshit. Sorry hoor, maar dit klopt niet. Dit voelt niet juist, dit klopt niet. Leg het eens eerlijk op tafel. Wat zit er echt? Wat speelt er echt?
- Speaker #0
Ja, dat is wat mijn tough love noemt.
- Speaker #1
Dat is tough love, ja. Maar dat is echt soms wel nodig. Mensen zitten, vooral als ze in een visieuze cirkel zitten, dan heb je dat echt wel nodig om daardoor te kunnen breken. Nooit, ik ben, enfin, tough love, maar ik probeer het altijd wel met... een glimlach te doen. Ik ben niet de vijand. Je kan mensen ook niet te ver uit hun comfortzone halen, want dan krappen ze meteen terug. Het is altijd net op het randje, op het uiterste van de comfortzone waar ik werk. Zodat ze wel een half stapje terug kunnen zetten, om zelfbescherming is dat, maar geen vijf stappen terug.
- Speaker #0
Je zegt, ik ben een vrouw van de actie. Betekent dat dat jij mensen stimuleert om ook... daar iets aan te doen en eventueel een nieuw pad te kiezen?
- Speaker #1
Dat kan zijn. Ik ben geen mentor, dus ik geef geen advies om wat ze moeten doen. Dat is hun keuze. Ik kies nooit voor mensen. Ik laat ze nadenken over wat de keuzes zijn. Ik help om inzicht te krijgen wat voor hen het beste pad is, maar ik beslis nooit. Dat komt van hen. Ik stel vragen, ik geef huiswerk mee. Met ook dingen die ze moeten doen, kleine acties om te ondernemen. Vragen om hen nog eens te laten nadenken over een bepaald onderwerp waar we over gepraat hebben. En daar wordt dan volgende keer op ingegaan, opnieuw, om zichzelf te confronteren met wat ze gezegd hebben. En om te zien of we daarop verder kunnen bouwen.
- Speaker #0
Mag ik nu eens heel frank zijn? Kan iedereen dat soms? Is iedereen daartoe in staat? Ik kan me voorstellen, mensen die... Je hebt je heel verleden mee. je bent gevormd ook door veertig jaar leven ik kan me voorstellen dat dat niet voor iedereen het klinkt gemakkelijk van een nieuwe weg inslaan maar dat voor sommige mensen dat ook heel moeilijk is en dat die je hebt al veertig jaar achter de rug en je hebt een verleden als kind,
- Speaker #1
als jongere meegemaakt je bent gevormd eigenlijk je bent gevormd inderdaad het ding is, daar is inderdaad niet iedereen toe in staat. Het gebeurt ook dat bijvoorbeeld nog maar tijdens het kennismakingsgesprek dat ik merk of dat de persoon merkt dat er bijvoorbeeld de klik niet is. Dat is één ding. Maar ook dat ik soms zeg van, ik kan hier niet echt mee helpen. Dat ik al meteen merk van, die persoon is er nog niet klaar voor. Kan hè, die kan misschien over een jaar of over twee jaar wel klaar zijn. Ik kan niemand... dwingen. Ik dwing nooit mensen om iets te doen wat ze niet graag willen of wat dat niet juist voelt voor hen. Wat ik wel hen aan kan leren is hoe beter te voelen. Heel veel mensen, en vooral onze generatie, wij leven in ons hoofd. Wij leven niet... Wij hebben nooit echt geleerd om nog maar onze emoties te benoemen. Dat wordt niet aangeleerd in een school bijvoorbeeld. Wij hebben geleerd, afgeleerd, om naar ons buikgevoel te luisteren. Hoe vaak dat ik tegen mensen moet zeggen van, wat zegt uw buik u? Want die geven me allemaal rationele elementen, rationele argumenten. Waarom ze iets niet of wel moeten doen. Kunnen met tien redenen geven. En dan vraag ik, en wat zegt de buik? Zit effe en luister effe. En eigenlijk komt er uit de buik toch wel iets anders. Of ze willen dingen niet toegeven, terwijl ze eigenlijk wel weten wat het antwoord is. is. En dat dat niet is wat ze aan het zeggen zijn, eigenlijk het tegenovergestelde is. Ze zijn er niet helemaal. En dat zijn dan inderdaad de confrontatie die een beetje aan moet gaan, met zichzelf als coach.
- Speaker #0
Dat zijn de heel moeilijke cases waar mensen vastzitten. Maar ik kan me voorstellen, of ik ben er zeker van, dat je ook heel mooie verhalen hebt. Wat zijn de... De zaken waarvan je zegt van kijk, zo kan het ook. Ik zie mensen terug openbloeien.
- Speaker #1
Ja, ik zie inderdaad mensen terug openbloeien. Bijvoorbeeld als de kinderen het huis uitgaan. Dat zijn dan de fijnere verhalen. In het begin is dat inderdaad de eerste paar sessies. Dat is altijd wel moeilijk, want verlies van identiteit. Maar eens mensen beginnen inzien... Want de mogelijkheden, de opportuniteiten die er eigenlijk nog liggen voor hen, dat is prachtig om te zien. Of mensen die dan zich vragen stellen rond hun carrière, maar dan niet noodzakelijk hun job willen opblazen. In principe heb ik het zelf ook gedaan, maar dat is niet altijd nodig. Het kan ook zijn dat je in je eigen carrière, in je job waar je nu zit, toch mogelijkheden kan vinden. Om jezelf te laten openbloeien. Dat kan gaan over simpele dingen. Jongere mensen trainen. Een mentorrol nemen. Met je baas gaan praten. En zeggen van kijk ik doe nu dit. Maar eigenlijk wil ik liever in die richting evolueren. En als een bedrijf dat kan toelaten. En daarbij bij helpen. Dat zijn de fijne verhalen. Sommige mensen hebben daar een duwtje bij nodig. Om die stap naar de baas te durven zetten. En te zeggen van dit is het niet meer voor mij. Maar ik zie wel een rol voor mezelf, kan ik hierin ondersteund worden.
- Speaker #0
Ja, je bent begonnen met te zeggen, heel veel draait rond identiteit. Ik heb het gevoel bij deze voorbeelden die je geeft, dat je ook aangeeft van, het hoeft niet noodzakelijk een 180 graden switch te zijn. Uw identiteit kan ook misschien genuanceerder. Ja,
- Speaker #1
inderdaad. Je hoort dat heel vaak. Je zegt over midlife, dat is het moment om te transformeren. Transformatie, heruitvinding. Dat hoeft helemaal niet. Je bent wie je bent. Er ligt een basis waarop je kan bouwen of je kan beslissen van dit wil ik houden, dit stuk van mezelf. En ik ga een klein ander richtingetje uit, maar dat is geen 180 graden. Dat hoeft allemaal niet. En daar mispakken sommige mensen zich wel op, omdat ze echt denken van, ik moet mezelf hier gaan heruitvinden, ik moet hier een nieuwe garderobe gaan aanschaffen, ik moet er anders gaan uitzetten. Dat hoeft allemaal niet.
- Speaker #0
Een laatste vraagje, want we hebben het over vermoeidheid. Bij die voorbeelden die je nu geeft, waar het inderdaad aanslaat, waar mensen goed geholpen worden, merk je dat dat een impact heeft op hun vermoeidheid dan?
- Speaker #1
Dat heeft impact op vermoeidheid. Als ik het misschien even mag draaien richting identiteit, want daar heeft dat dus inderdaad wel impact op. Je hebt verschillende soorten vermoeidheid. Je hebt de fysieke vermoeidheid, de mentale vermoeidheid, de emotionele vermoeidheid. Ik leg daar dan de laag van identiteit nog bovenop. In midlife... hebben vrouwen al heel lang geleefd volgens een bepaald zelfbeeld. Ik kan dit, ik ben sterk, ik moet doorgaan, ik moet dit aankunnen. En dat zelfbeeld heeft hen vaak heel ver gebracht in het leven. Dat is heel functioneel geweest, dat is heel nuttig geweest. Maar op een bepaald moment lopen vrouwen dan aan tegen het feit dat het lichaam zegt stop. dit gaat niet meer. Ik kan het fysiek niet meer aan, ik kan het mentaal of emotioneel niet meer aan. Ik ben er te moe voor, ik zit door mijn reserves. Terwijl die vrouw nog altijd denkt, ik moet dit aankunnen, want ik heb dit altijd gedaan, dit is mijn identiteit. Hoe kan het nu dat ik dit niet meer kan? En daar zit een heel harde confrontatie tussen. Wie was ik? ik tot nu toe en wat kan mijn lichaam nu nog? En dat uitzicht in enerzijds dan vermoeidheid, maar anderzijds ook in het verlies van controle over wie je eigenlijk dacht te zijn. Het is heel hard, vooral voor vrouwen merk ik, omdat die echt wel zichzelf hebben opgebouwd vanuit ik moet dit allemaal aankunnen.
- Speaker #0
Dus zoals je zei van de vermoeidheid, dat uitzicht als vermoeidheid, maar dan ook anderzijds als dat gevoel van controle te verliezen.
- Speaker #1
Ja, waar we het nog niet over gehad hebben, dus wat kan vermoeding daar zoal in betekenen? Maar gelukkig Tamara, hebben we iemand naast jou zitten, Anne Brochet, en zij weet daar alles over. Anne, je bent orthomoleculair therapeut, hoe kijk jij daarnaar, hoe bekijk jij vermoeidheid en midlife?
- Speaker #2
Ja. Wat Tamara aangeeft is enerzijds dat midlife, dat is sowieso een periode waar je als vrouw hormonale schommelingen krijgt. En uiteraard zie je dat die meespelen in die vermoeidheid. Maar ik hantou vooral wat Tamara zegt, is dat er onderliggend zoveel processen op een andere manier met dat lichaam moeten omgaan. Bijvoorbeeld alleen al het wegvallen van bepaalde hormonen zorgt ervoor dat je meer ontstekingsgevoelig bent. Of bepaalde zaken die onderliggend spelen. Je bent bijvoorbeeld minder insulinegevoelig. Dat zijn allemaal zaken waar je lichaam de energie moet insteken waar het niet zou moeten mee bezig zijn. Die energie is er ergens wel, maar die gaat naar systemen die op dat moment onderliggend verstoord zijn. Dan is dat symptoom vermoeidheid. Dat is een signaal van je lichaam om te zeggen... Hey Kijk naar mij, luister naar mij, want hieronder liggen er zaken die fout lopen. Wat we vaak vergeten is dat voeding een heel belangrijke rol speelt, zeker in die midlife.
- Speaker #1
Ja, voeding speelt een belangrijke rol. Op welke elementen wil jij dan aansturen? Waar ligt er belangrijk werk te doen?
- Speaker #2
Ja, als je alleen al maar gaat kijken naar die insulinegevoeligheid aan vrouwen, Wanneer... oestrogeen en in midlife is het zowel progesteron als oestrogeen als testosteron die dalen. Maar net dat hormoon oestrogeen, wat we vergeten is dat oestrogeen niet alleen het geslachtshormoon is om kinderen te krijgen, wat veel mensen denken. Dat is het hormoon dat daarvoor gebruikt wordt. Nee, dat heeft meer dan 200 biologische functies in je lichaam. En eentje daarvan is je insulinegevoeligheid regelen. Laat me dat even uitleggen. Het is om energie in jouw cellen te krijgen. al jouw cellen eet je. Je eet koolhydraten, die koolhydraten komen binnen en op dat moment als die binnenkomen, gaat die pancreas zeggen van oh, daar zijn koolhydraten, maar om daaruit energie te maken, moet ik ervoor zorgen dat energie in een cellen geraakt wordt. Er zitten kleine energiefabriekjes, mitochondria, die ervoor zorgen dat die energie kan gebruikt worden. Met een moeilijk woord, er wordt adenosine trifosfaat gemaakt. Dat is eigenlijk de stof die zorgt dat die cellen, onze hersenen, onze spieren kunnen En... energie aanmaken en functioneel zijn. Wat gebeurt er op het moment dat we ouder worden? Die gevoeligheid voor insuline, dat betekent de cellen die opengaan om die energie binnen te krijgen, die zijn niet meer zo gevoelig aan die insuline. Dus wat ga je doen? Je krijgt energie binnen, het lichaam reageert daar niet afdoende op. Dus je eet wel, maar je krijgt de energie niet tot in de cellen. En dat is een van die processen die op het moment dat heel veel zaken gebeuren, dat die meer en meer verstoord raken. Dat in combinatie met onze voedingspatronen tegenwoordig, waar we de rijkdom aan voedsel die er is, we eten allemaal zeven keer per dag, we zien iets, we steken het in onze mond, we zien vooral bewerkte voeding, we steken het in onze mond. En er zijn eigenlijk heel veel voedingsstoffen die niet de juiste voedingswaarden hebben en die niet de juiste dingen doen met ons lichaam.
- Speaker #1
Ja, nu, insuline ongevoeligheid, het is een beetje het lichaam dat verslijt, kun je daar iets aan doen? niet meer te werken, dit niet meer. Wat kun je doen?
- Speaker #2
Ja, er zijn absoluut methodes om de insulinegevoeligheid terug aan te wakker. En er zijn enerzijds van de manier waarop we eten. Eigenlijk hebben we het niet nodig om drie keer per dag een hoofdmaaltijd te eten en telkens daartussen nog een vieruurtje en dan is het nog eens gezellig s'avonds bij de apero en daar ook nog eens. Eigenlijk is je lichaam, elke keer als je eet, ga je in een soort ontstekingsreactie en krijg je die insuline pieken en dalen. De bedoeling is dat je dat zo veel mogelijk stabiel houdt. Als je twee à drie maaltijden per dag eet als vrouw, heb je eigenlijk echt voldoende binnen. En dan gaat het ook over wat ik eet. Als je de koekjes, de crackers waarvan we denken dat ze te veel vezels zijn, dan zijn ze niks vezels. Als we beginnen met een goede portie groenten. We moeten er naar streven om drie à vierhonderd gram groenten op een dag binnen te krijgen. Liefst veel kleurtjes. Probeer dat eens, Jan. Een bord op een weegschaal en weeg eens af hoeveel groente 300 gram is. is behoorlijk veel. Als je dat dan combineert met een eiwitrijke stof erbij, en dat kan gaan van kalkoen tot eiwit tot andere zaken, die maken eigenlijk dat je die bloedsuikerspiegel door vis wat stabieler gaat houden. Dat je eigenlijk, als je eten binnenkrijgt, dat je eigenlijk al een buffer hebt om die insulinepieken wat minder te laten doorschieten. En die minder die schommelingen gaat krijgen. En een laatste. is ook beweging. Het is zo dat alles wat er aan overschot, aan glucose in je bloed ronddwarrelt, als ik het zo mag zeggen, omdat die insuline die je in je cellen krijgt, wel die worden opgeslaan in vet. En als je ervoor zorgt dat je bijvoorbeeld, nadat je gegeten hebt, eens een wandeling doet, dan ga je automatisch die glucosereserves die in dat bloed zitten, gaan gebruiken in spieren bijvoorbeeld. dan ga je die insulinegevoeligheid aanwakken. Dus er zijn heel wat methoden om die insulineresistentie, zoals we het noemen, eigenlijk wat te gaan doorbreken. Het lichaam terug metabool flexibel te maken om die insuline op een goede manier in te zetten.
- Speaker #1
Ja, dus basic gezond eten, basic gezond leven.
- Speaker #2
Ja, zo basic is het niet voor de meeste.
- Speaker #1
Nee, zeker vast niet. Maar... Maar dat betekent dat je ook... Er is nogal wat te doen rond vitamines. Vitamine D is daar... Eigenlijk zeg je daar dan mee. Dan hoef je niet naar die vitaminesupplementen te grijpen. Of stel ik het te sterk?
- Speaker #2
Je kent mijn insteek. Voor mij start alles met gezonde voeding. Groente, een portie proteïne en gezonde vetten. Dat is sowieso de basis. Maar ons leven vandaag... laat ons niet altijd toe om die voldoende binnen te krijgen. En dan gaat het niet alleen over de juiste stoffen binnen te krijgen, maar ga je door periodes met heel veel stress, waardoor je opname niet goed is. Je hebt soms wat problemen in darmen. Stress zorgt ook voor een bepaalde verandering van je darmmicrobioom, waardoor je de stoffen niet kan opnemen. En zoals je het zegt ook, vitamine D benoem je, wij leven in een omgeving waar wij onvoldoende zonlicht krijgen. Sowieso in onze omgeving of het onvoldoende binnenkrijgen. En eigenlijk vitamine D is voor mij een vitamine die onmisbaar is het ganse jaar door. Er is nogal eens een theorie die zegt van, je hoeft dat alleen maar in de winter te doen. Nee. Doe eens de gemiddelde steekproef in België en doe eens bloedafnames en kijk eens hoeveel mensen dat er in een tekort aan vitamine D zitten. Ik denk dat je echt wel van je stoel zou vallen hoeveel mensen er een chronisch tekort aan vitamine D hebben. En dan denken we aan vitamine D voor botgezondheid, Maar ook voor u. immuniteit. En zelfs voor die insuline gevoeligheid is dat een hele cruciale stof.
- Speaker #1
Ja. En waar vind je die vitamine D?
- Speaker #2
Ja, je kan die als supplement, je kan die in je voeding enerzijds een stuk vinden, maar hier denk ik dat het belangrijk is om richting suppletie te gaan. En je hebt die zowel in druppelvorm, waar je wat meer kan spelen met de doseringen. Het aantal druppeltjes geeft dan aan hoeveel eenheden je binnenkrijgt. Of je kan die in vaste supplementen, pilletjes, gelulikjes nemen. Vaak is het interessant om op basis van wat we nemen, om wel eens te kijken naar welke waarde we in ons bloed hebben. Dat kan perfect in het bloed gemeten worden. In de klassieke geneeskunde kijkt men nogal eens naar een waarde van 30 nanogram per milliliter. In de orthomoleculaire durf je wel te zeggen probeer maar 40 nanogram per milliliter te hebben en dan ga je bij gaan suppleren. Vaak is een basis-suppletie 75 microgram Of wat we zeggen. 3000 eenheden. En vaak staat dat aangeduid als IE, internationale eenheden, of UI. En daar mag je echt wel naar streven. Als bijna basisuppletie is die 3000 eenheden per dag. Dat mag je het hele jaar doen. Zou je dat met heel veel zon laten dalen? Is dat geen luxe?
- Speaker #1
3000 eenheden en dat kan je op het doosje op de verpakking aflezen?
- Speaker #2
Dat staat altijd heel goed aangeduid. Ofwel staat het in microgram. Je moet weten dat... 1 microgram staat voor 40 eenheden. Zo gebeurt die omrekening. Dus ofwel kijk je naar de microgram en ofwel kijk je naar de eenheden. Dus 75 microgram of 3000 eenheden proberen we na te streven.
- Speaker #1
Oké, en eigenlijk zeg je daarmee, het gros van de vrouwen, zeker in de midlife, hebben eigenlijk wel nood aan die 3000 eenheden.
- Speaker #2
Ja, en soms zelfs wat hoger gedoseerd op bepaalde periodes waar je veel stress hebt. waar je geen zonlicht hebt, waar je... Zeker. Voor mij is dat één van de... De basiselementen die ik altijd in supplementen bijgeef, ondanks het feit dat ik altijd zeg van het start met gezonde voeding, ga ik nooit, nooit, nooit een vitamine D-suppletie uitsluiten.
- Speaker #1
Oké, dat is duidelijk. Eigenlijk heb je een aantal aanbevelingen naar voeding voor vrouwen die in deze leeftijdsgroep zitten en die zich vermoeid voelen.
- Speaker #2
Ja.
- Speaker #1
Wat is jouw, als jij er één uitpikt, wat is jouw advies? Nummer één.
- Speaker #2
Nummer 1 advies is voor mij... Dus reduceer het aantal keren dat je eet, maar wat je eet, zorg dat dat de juiste voeding is voor je lichaam. Zorg dat dat je lichaam op zo'n manier ondersteunt, dat je er energie uit haalt, dat het de juiste zaken, de juiste processen ondersteunt. Dat is mijn nummer één takeaway.
- Speaker #1
Voilà, dat is nummer één van jou Anne. En ik kijk naar jou Tamara, wat wil jij aanvullen? Wat is jouw kernboodschap die je wil meegeven aan vrouwen in deze levensfase?
- Speaker #0
Wat ik aan vrouwen in midlife zou willen meegeven is om niet bang te zijn om de existentiële vragen te stellen. Om daar ook effectief dieper op in te gaan. Wie ben ik? Wat wil ik? Wat geeft mij energie? Hoe wil ik het anders? Omdat zo'n existentiële herziening in midlife eigenlijk meer rust kan bieden dan bijvoorbeeld eens op vakantie gaan.
- Speaker #1
Wees niet bang als dat geen mooi besluit is. Dankjewel Anne, dankjewel Tamara. Leuk dat jullie erbij waren voor deze aflevering van BeLiveTalk. Als je het apprecieert, laat het ons weten. Stuur bijvoorbeeld deze uitzending door naar een van je vriendinnen of laat een reactie na hier onderaan. Wij hopen je volgende keer terug te zien. Tot dan.
