Speaker #0Ik ben Annelies van Dijken, ik ben neurolog en werk in het Azit-Sint-Jan-ziekenhuis Tebrugge. En ik hou me specifiek bezig met de behandeling van patiënten met epilepsie en hoofdpijn en meer specifiek migraine. Migraine is wat we noemen een primaire hoofdpijn. Dat wil zeggen dat er eigenlijk geen andere onderliggende oorzaak van te weerhouden is. En migraine is een hevige hoofdpijn die meestal kloppend van aard is, vaak ook aan één kant aanwezig is en eigenlijk toeneemt bij de gewone routine dagelijke activiteiten. En migraine gaat ook vaak gepaard met misselijkheid en braken en of overgevoeligheid aan licht en geluid. Wat je eigenlijk bij gewone hoofdpijn niet hebt. Eigenlijk weten we niet echt goed waarom mensen migraine ontwikkelen. We weten wel dat dat waarschijnlijk te maken heeft met een soort overprikkelbaarheid van de hersenen, een soort overgevoeligheid. Maar waarom iemand specifiek migraine ontwikkelt, dat is tot op heden nog niet gekend. Men denkt dat er eigenlijk wel een hormonale invloed is en daarom dat we wel zien dat het ook vaker frequent voorkomt bij vrouwen. We zien bijvoorbeeld dat bij vrouwen na de menopauze dat de migrainefrequentie ook vaker afneemt. Wanneer vrouwen in de menopauze geraken, zien we vaak dat de migraine ook volledig verdwijnt. Het is wel zo dat rond het moment van de menopauze dat er vaak nog een toename of een piek in de migraine voorkomt. Jammer genoeg kunnen we echt niet zeggen dat bij alle vrouwen na de menopauze de migraine volledig verdwijnt. Het is ook zo dat op jonge leeftijd dat vaak ontstaat. Het is namelijk zo dat rond de menstruatie de migraine vaker voorkomt en dat die vaak ook heviger is. We zien bijvoorbeeld dat de pijnstelling vaak een minder goed effect heeft op de menstruele migraine dan op de aanvallen los van de migraine. We zien ook vaak dat dat mensen zijn die zeer punctueel zijn, zeer nauwgezet. Dat zijn bepaalde karaktereigenschappen die we heel vaak zien bij mensen met migraine. Er zijn ook mannen met migraine waarbij we de hormonale invloed niet kunnen gebruiken als verklaring. Maar we zien het minder frequent voortkomen. Een migraineaanval die onvoldoende of helemaal niet behandeld is, kan variëren van een duur van vier uur tot drie dagen. Dus dat is wel een grote variatie. Je hebt ook mensen die zeggen, als ik migraine heb en ik neem een pijnstiller, dat is dan eigenlijk vrij snel over en komt niet meer terug. Maar je hebt mensen bij wie dat wel blijft terugkomen en dus toch wel drie dagen aanhoudt. En dan heb je ook een variatie in frequentie. Mensen die bijvoorbeeld migraine hebben tussen de 0 en de 14 dagen per maand, dan spreken we van episodische migraine. En bij mensen die frequentere hoofdpijn hebben, tot minstens 15 dagen per maand, waarvan er minstens 8 dagen van die hoofdpijn de kenmerken hebben van migraine, dan spreken we van chronische migraine. Het is ook zo dat mensen kunnen overgaan van episodische naar chronische migraine en omgekeerd. Dus dat is niet een statisch gegeven. We kunnen niet altijd... goed voorspellen waarom dat eigenlijk mensen overgaan van een episodische naar een chronische migraine. Mensen die twijfelen of ze migraine hebben, kunnen zichzelf een drietal vragen stellen. Enerzijds heb je last van licht wanneer je hoofdpijn hebt. Anderzijds ben je misselijk of heb je last van je maag als je hoofdpijn hebt. En heeft de hoofdpijn ook al invloed gehad op je dagelijkse activiteit in de afgelopen drie maanden. Als je op twee van de drie vragen ja antwoordt, dan heb je eigenlijk een heel grote kans dat je migraine hebt. Een migraineaanval bestaat eigenlijk uit verschillende fasen. Eerst en vooral spreken we van wat we noemen de prodromale fase. Dat zijn symptomen die nog niet echt gepaard gaan met hoofdpijn, maar bijvoorbeeld mensen die merken dat ze overmatig gaan geven of meer honger hebben en dan vooral meer een neiging hebben naar zoetigheden. En waarvan men dan eigenlijk merkt dat meestal er ook een migraineaanval volgt. Door het feit dat mensen dus soms meer neiging hebben naar zoetigheid, denken mensen soms van, oh, als ik bijvoorbeeld chocolade eet... dan lokt dat mijn migraineaanval uit, terwijl dat eigenlijk al een onderdeel is van die prodromale fase. Dus de migraineaanval zit er eigenlijk al aan te komen. Dan is het zo dat sommige mensen met migraine ook een aura kunnen ervaren. Dat gebeurt niet bij iedereen, ook niet altijd bij een aanval. Maar zo'n aura kan zich manifesteren op verschillende manieren. Het meest gekende en het meest frequente aura is wat wij noemen een visueel aura. En dat zijn dus visuele klachten die men gaat zien. Vaak zijn dat bijvoorbeeld schitteringen of flikkeringen in het gezichtsveld die vrij klein beginnen en dan eigenlijk gaan uitbreiden. Soms gebeurt het ook dat er een deel van het zicht... wegvalt. En zo'n aura dat kan duren van vijf minuten tot een uur. Soms ook langer, maar dan moeten we dat wat verder bekijken of er niks anders ook aan de hand is. Er zijn ook andere aura-fenomenen naast die visuele klachten, bijvoorbeeld gevoelsveranderingen, tintelingen. Heel typisch start dat met tintelingen ter hoogte van de vingers, die dan opstijgen ter hoogte van de arm, tot aan het gelaat en ook typisch aan één zijde voorkomen. Dat zijn eigenlijk de meest frequenten. Het kan ook zijn dat er ook Andere aura-symptomen zijn zoals bijvoorbeeld spraakstoornissen, moeilijk op de woorden komen of zaken zeggen die eigenlijk totaal verkeerd zijn. En soms kunnen er ook motorenklachten zijn waarbij dat dus de motoriek ook wat verminderd is. Het is zo dat die aura-symptomen elkaar kunnen opvolgen en elk aura-symptoom kan 5 minuten tot 60 minuten duren. Maar het gemiddelde van een aura-symptoom is meestal een 5 tot 20 tal minuutjes. De hoofdpijn kan eigenlijk tijdens het aura-fenomeen opkomen of vaak erna. Dus... Dat is eigenlijk ook zeer wisselend in frequentie. Het is ook zo dat mensen die zo'n aura hebben, als ze dat meerdere keren hebben gehad, minstens twee keer, dan spreken we van migraine met aura. Maar die mensen hebben niet altijd een aura. Het kan soms ook zijn dat er enkele aura voorkomt zonder hoofdpijn of enkel migrainehoofdpijn zonder voorafgaand aura. En dus na de aura, dan komt eigenlijk de hoofdpijn en dan na de hoofdpijnfase hebben we eigenlijk wat we noemen de postdromale fase, waarbij dat mensen zeggen... toch algemeen nog niet zo goed voelen, wat vermoeid zijn, toch ook wat spierpijn hebben. En dat kan eigenlijk ook wel, ja, toch soms nog wel een dag aanhouden. Dus als je eigenlijk alle fasen van de migraine naar elkaar optelt, dan kom je toch eigenlijk wel aan een lange periode dat mensen geïnvalideerd kunnen zijn door migraine. Dus het heeft toch wel een belangrijke impact. Als mensen hoofdpijnklachten hebben, is de huisarts eigenlijk het eerste aanspreekpunt om naartoe te gaan. En als de migraine... weinig frequent voorkomt en licht is van aard, kunnen ze geholpen worden met lichte pijnstillers. De huisarts kan dit dan ook verder opvolgen. Het is echter zo dat patiënten soms ook medicatie gaan halen bij de apotheek, zonder voorschrift, en dat er dan ook wel een overgebruik van pijnstilling kan optreden. En ik denk dat daarvoor ook een taak voor de apotheek is weggelegd. Als die merkt dat de patiënt te veel pijnstillers komt halen, kan die ook eens horen om welk type van hoofdpijn het gaat. Eigenlijk verschillende redenen waarom een patiënt naar de neurolog zou moeten gaan. Enerzijds iemand die te veel hoofdpijnklachten heeft, die niet onder controle geraken met pijnstelling. En wat is te veel hoofdpijn? Als je meer dan 15 dagen per maand hoofdpijn hebt bijvoorbeeld, dan moet er daar eigenlijk wel naar gekeken worden. Maar ook mensen die dus te veel pijnstelling gebruiken. En dan spreken we van een pijnstelgebruik van 8 tot 10 dagen per maand. Het is namelijk zo, als je dus... meer dan acht tot tien dagen per maand pijnstillers gebruikt, gedurende minstens drie maanden, heb je dus risico op hoofdpijn door overgebruik van pijnstillers. Daarnaast is het ook zo dat mensen die nog nooit gekend zijn met hoofdpijn en plots een nieuw ontstaan hoofdpijn hebben, dat die best ook laten nakijken of er niks aan de hand is. Of hoofdpijn met andere bijkomende kenmerken, bijvoorbeeld koorts. Of vrouwen die tijdens de zwangerschap nieuw ontstaan hoofdpijn ontwikkelen. Dat zijn toch ook allemaal situaties waarbij we best eens kijken of er niks meer aan de hand is. Als een patiënt met migraineklachten op de raadpleging komt, dan gaan we eigenlijk ook eerst kijken welk type behandeling dat er nodig is. We hebben namelijk twee grote types van behandeling. Enerzijds wat wij noemen een aanvalsbehandeling en anderzijds een onderhoudsbehandeling. Als we het eerst over de aanvalsbehandeling hebben, dan spreken we dus eigenlijk over pijnstillers. De bedoeling is, als iemand een pijnstiller inneemt... dat de hoofdpijn binnen de twee uur volledig verdwenen is. Het kan natuurlijk zijn dat je nadien nog wel wat de na-effecten van de migraine aanval hebt en nog wat vermoeid voelt of niet helemaal op en top. Maar de hoofdpijn moet wel onder controle zijn. Als je hoofdpijn langer dan twee uur aanhoudt na de inname van de pijnstilling, heeft de pijnstilling eigenlijk geen effect. Dus dat is eigenlijk het eerste doel van de pijnstiller. Wat we ook vaak zien bij mensen met migraine, is dat ze soms geneigd zijn om het gebruik van pijnstillers uit te stellen. Enerzijds vind ik het wel goed dat mensen... Niet te snel naar pijnstellers grijpen, zodat we kunnen vermijden dat er geen overgebruik is van pijnstellers. Maar mensen die regelmatig migraine hebben, die denken soms van, ik zal nog een beetje wachten en het zal misschien wel vanzelf overgaan. En daardoor komt het dat ze soms te late pijnstellers innemen, waardoor dat eigenlijk geen effect meer heeft. Dus het is belangrijk om op tijd de pijnstellers in te nemen. En dat is voor iedereen individueel verschillend natuurlijk. Maar elke patiënt met migraine herkent wel bij zichzelf het moment waarop je weet... dat gaat nu een zware aanval worden of niet en op dat moment moeten ze hun pijnstillers innemen. Enerzijds de juiste pijnstilling en anderzijds ook aan de juiste dosis. Als mensen een te lichte pijnstilling innemen, zal het effect onvoldoende zijn en als je dan wacht om pas na enkele uren bijvoorbeeld zwaardere pijnstilling in te nemen, zal die onvoldoende effect hebben en dat is net hetzelfde met de dosis. Het is belangrijk om direct de goede pijnstilling aan de correcte dosis in te nemen om zo snel mogelijk een effect te hebben en de hoofdpijn te kopiëren. Want het is zo, als je start met een lichte pijnstilling, die op voorhand eigenlijk al onvoldoende helpt, en uiteindelijk neem je dan later nog een pijnstilling en eventueel nog één, dan ga je op den duur veel meer pijnstillers hebben geprobeerd en heb je eigenlijk ook het risico dat het ook niet geholpen heeft. Daarnaast hebben we ook preventieve behandelingen of onderhoudsbehandelingen. En dat zijn eigenlijk behandelingen die we gaan geven als mensen te frequente migrainen hebben en dus te veel nood hebben aan pijnstilling. Dat wil zeggen als ze rond de 8 à 10 dagen per maand aan pijnstilling nodig hebben. Of bijvoorbeeld mensen die minder frequente migrainen hebben, maar heel zware aanvallen, die totaal niet reageren op pijnstilling, dan kan dat ook een doel zijn om een onderhoudsbehandeling te starten. Want een onderhoudsbehandeling of een preventieve behandeling, die moet er eigenlijk voor zorgen dat je enerzijds minder dagen migrainen hebt, en dan spreken we van liefst een daling van meer dan 50%, en dat de aanvallen ook minder hevig zijn, zodat je een beter en een sneller effect hebt van je pijnstilling. We hebben een heleboel soorten. onderhoudsbehandelingen die allemaal verschillende types zijn van medicatie. Bijvoorbeeld medicaties die de bloeddruk verlagen, medicaties die vallen onder antidepressieve behandelingen. Het zijn allemaal verschillende klassen waarvan die medicatie initieel niet was ontwikkeld om migraine te behandelen, maar waarvan we zien dat het soms ook een goed effect kan hebben op de migraine. Daarom gebruiken we dat als onderhoudsbehandeling. Het is natuurlijk wel zo dat de bedoeling is dat de hoofdpijn minder... erg is en minder frequent voorkomt, maar mensen mogen geen bijwerkingen hebben. Als er bijwerkingen zijn, gaan we een andere onderhoudsbehandeling proberen. We kiezen ook soms een beetje de onderhoudsbehandeling naar gelang andere aandelingen of andere ziektes die de patiënt hebben. Bijvoorbeeld iemand die al een hoge bloeddruk heeft. Daarbij kunnen we dan een medicatie gebruiken die de bloeddruk verlaagt en ook een positief effect kan hebben op migraine. Een onderhoudsbehandeling werkt niet altijd direct. Sommige onderhoudsbehandelingen kunnen al binnen de maand een effect hebben, maar voor andere onderhoudsbehandelingen kan het zijn dat je drie maanden moet wachten om het maximale effect te zien. Dus geduld is ook wel belangrijk. Een algemeen goede levensstijl heeft enerzijds een goed effect op gezondheid algemeen, maar dus zeker ook op hoofdpinklachten. Want een ongezonde levensstijl kan ook een trigger zijn voor migraine. Bijvoorbeeld het overslaan van een ontbijt of maaltijden in het algemeen, onregelmatig slapen, zeer veel stress hebben. Zeer veel alcohol drinken zijn allemaal zaken die een negatief effect kunnen hebben. Mensen vragen ook vaak of ze een bepaald dieet moeten volgen voor migraine. Er bestaan geen typische diëten voor migraine. Maar sommige mensen kunnen ervaren dat bepaalde voedingsmiddelen een negatief effect kunnen hebben op de hoofdpijn. Dan kan het wel nuttig zijn om dat te vermijden. Maar een algemeen migraine-dieet bestaat niet. Algemeen raden we aan dat mensen voldoende beweging hebben en voldoende fysieke activiteit. Maar er zijn ook mensen die zeggen, het sporten lukt mij niet goed, omdat ik eigenlijk altijd een migraineaanval krijg tijdens of na het sporten. Dat is vrij persoonsgebonden, maar dan is het eigenlijk vooral belangrijk dat we proberen te zorgen dat de migraine beter onder controle geraakt, zodat mensen wel terug kunnen sporten. Het is echter zo dat met de huidige behandelingen dat we de migraine nog altijd niet kunnen genezen, omdat we het concept van de migraine toch nog niet volledig begrijpen. En ik hoop naar de toekomst toe dat we daar toch nog meer begrip van zullen krijgen. waardoor we misschien de migraine nog beter kunnen aanpakken en misschien tot een meer genezende behandeling kunnen gaan. We hebben tegenwoordig wel goede medicatie die kan zorgen dat de frequentie zo laag mogelijk is zodanig dat mensen kunnen functioneren zonder dat ze door de migraine in hun bed moeten pruiken. Als we een onderhoudsbehandeling starten dan is het natuurlijk niet de bedoeling dat iemand levenslang... op medicatie gaat blijven. Want het is soms zo dat mensen een beetje wijgerachtig staan voor het opstarten van een onderhoudsbehandeling. Maar dan probeer ik te huid te leggen. De reden waarom we die starten is enerzijds omdat mensen te frequent de migraine hebben en dus die beter onder controle te krijgen. Maar we gaan op termijn altijd proberen om ook de onderhoudsbehandeling te stoppen. Waarom? Omdat we zien dat migraine sowieso ook een fluctuerend verloop geeft. En het kan zelfs zijn, als je niks doet, dat na lange tijd de migraine ook spontaan verbetert. Dus als we een onderhoudsbehandeling starten en die migraine is lange tijd onder controle, vind ik het zeer nuttig om te kijken of de medicatie nog wel nodig is. En dus... We lassen dan een soort treatment holiday in. En dan kijken we, als de migraine onder controle blijft, moeten we nog niet direct iets starten. Neemt de migraine in de toekomst terug toe en frequentie, kunnen we weer een onderhoudsbehandeling herstarten. En dat is eigenlijk iets wat geldt voor alle onderhoudsbehandelingen, zowel de oudere klassieke behandelingen als de nieuwe behandelingen. Wanneer we zo een onderbreking van de onderhoudsbehandeling inlassen, hangt het een beetje af van de voorgeschiedenis van die migraine. Iemand die episodische migraines heeft en dus minder dan 15 dagen per maand migraines heeft, daarbij gaan we na een paar maanden goede controle al eens voorstellen om te stoppen met de behandeling. Anderzijds, iemand die al heel lang chronische migraines heeft en waarbij de migraines heel moeilijk onder controle raakten, daarbij gaan we meestal een beetje langer wachten voordat we voorstellen om de medicatie te stoppen. Bij de nieuwere behandelingen is het zo dat er in het kader van terugbetaling een verplichte onderbreking is van... de behandeling, waarbij dat die termijn bepaald is door de terugbetaling. Dat hebben we zelf niet in de hand. Mensen die chronische migraine hebben of reeds lang bestaande migraine, die hebben vaak een zeer hoge lijdensdruk en hebben eigenlijk al heel veel negatieve ervaringen gehad door hun migraine en voelen zich vaak ook onbegrepen. En daarom kan het ook zeer nuttig zijn dat zij ook een psychologische begeleiding krijgen. Het is ook vaak dat mensen die frequente migraine hebben... dat ze ook vaak stuiten op onbegrip in hun omgeving, in de familie of op het werk. Het is natuurlijk zo, als mensen hoofdpijn hebben en ze zitten in hun bed, dan wordt dat natuurlijk niet opgemerkt door de omgeving. En als ze geen hoofdpijn hebben, dan zien mensen er natuurlijk ook goed uit. Hoofdpijn kan je ook niet zien aan de buitenkant. En dat maakt het natuurlijk ook moeilijk. Iemand kan wel een keer zeggen, ik heb hoofdpijn, en dat wordt dan wel aanvaard. Maar als je de meerderheid van de tijd moet zeggen, ik heb hoofdpijn en kan niet zo goed functioneren, wordt dat maatschappelijk niet goed aanvaard. Het is ook vaak zo dat mensen die migraine hebben heel vaak moeite doen om toch te blijven functioneren en toch te blijven werken. En dan eigenlijk al hun energie steken overdag in het werken en dan s'avonds thuiskomen en eigenlijk ook thuis niet veel meer kunnen doen. Wat het natuurlijk ook in de thuissituatie moeilijker kan maken. Dus dat maakt het toch wel moeilijk. En mensen geraken dan toch een beetje gestigmatiseerd door de migraine. Mensen durven het soms ook niet meer zeggen dat ze hoofdpijn hebben. Mensen die frequent migraine hebben, die gaan zich vaak ook isoleren en durven bijvoorbeeld geen afspraken meer plannen, omdat vaak het geval is dat ze dan toch een afspraak moeten annuleren omwille van de hoofdpijn. En als dat al een paar keer gebeurd is, wordt dat niet geapprecieerd door de omgeving en gaan mensen eigenlijk al niets meer gaan plannen. Naast een begeleiding bij een psycholoog zijn er ook andere technieken om algemeen aan stressreductie te doen. Bijvoorbeeld mindfulness is iets wat de laatste jaren meer en meer opgang kent en eigenlijk zeer nuttig kan zijn voor mensen met migraine. Dat helpt dan ook een beetje met het perfectionisme dat we vaak zien bij mensen met migraine, om dat wel meer onder controle te krijgen. Andere zaken zijn bijvoorbeeld ook ademhalingsoefeningen. Sommige mensen zijn ook gebaat bij yoga, die dan ook tot rust komen. Maar andere mensen komen eigenlijk tot rust door bijvoorbeeld intensiever te gaan sporten. Maar het is dus over het algemeen belangrijk om een stressreductie te creëren. En dat is een beetje voor iedereen op een andere manier mogelijk. Wat ik ook vaak hoor, is dat mensen met migraine ook nogal streng zijn voor zichzelf. En soms zelfs de schuld van de hoofdpijn bij zichzelf leggen. Want ik heb wat te druk gedaan, ik heb wat te veel gedaan, of ik heb het wat rustiger aangepakt, dan ging ik niet zo frequent een hoofdpijn hebben. Maar de oorzaak van de migraine ligt natuurlijk niet bij de patiënt zelf. Het is wel belangrijk om een gezonde levensstijl aan te nemen. Maar desondanks zien we dat patiënten die frequente migraine hebben, dat die eigenlijk alle mogelijke terug is proberen te vermijden. Regelmatig slapen, regelmatig eten, voldoende aan beweging proberen te doen. En dat desondanks de migraine toch frequent voorkomt. Dus mensen mogen zeker de schuld niet leggen bij zichzelf. En het is belangrijk dat ze toch zeker hulp gaan zoeken. Als we luisteren naar de verhalen van de podcast, dan horen we dat sommige mensen het hebben over een brainfog. Je kan dat een beetje beschouwen als een soort waas in het hoofd, het niet helder zijn in het hoofd. En dat is toch iets wat we eigenlijk wel frequent horen bij mensen met frequente migrainen, zeker bij de chronische migrainen. Iets wat mij persoonlijk opvalt, is dat met de nieuwe behandelingen tegen migraine die we nu ook hebben, dat mensen enerzijds aangeven van mijn hoofdpijn is beter, mijn migrainehoofdpijn is onder controle, maar tussenin heb ik ook wel weer heldere dagen. Dat is iets waar we misschien als neurolog vroeger minder aandacht aan gaven. De patiënten misschien zelf ook, maar het zijn zij die aangeven van kijk, het is toch wel een heel verschil. Die heldere dagen maken ook een groot verschil voor het functioneren algemeen. Jammer genoeg, zoals we horen in de podcast van Ben, kunnen we de waas in het hoofd nog niet bij iedereen wegnemen met de behandelingen. Er is een belangrijke hormonale invloed op migraine, wat we duidelijk horen in de podcast van Hannah en Sandy. We zien dat er ook een belangrijke verandering kan zijn van de migraine tijdens en rond de zwangerschap. Gelukkig is het meestal zo dat tijdens de zwangerschap de migraine minder frequent voorkomt of zelfs bijna helemaal niet. Dat is natuurlijk goed, want pijnstelling tijdens de zwangerschap is tegen aangewezen. Het is zo dat na de zwangerschap de migraine soms beter of slechter kan zijn dan voorheen. En soms zijn er zelfs ook vrouwen die na een eerste bevalling of na een eerste zwangerschap migraine ontwikkelen. Een andere belangrijke hormonale invloed zien we bij de menopauze. In de podcast horen we ook dat de migraine vaak een invloed kan hebben op het werken. Mensen zijn soms niet meer in staat om voltijds te werken of zelfs helemaal niet meer. Dat geeft dus een grote invloed op het professionele leven en ook op de... de dromen die mensen eigenlijk hebben. Het is wel zo dat ik merk in de dagelijkse praktijk dat mensen met migraine heel hard hun best doen om wel te blijven werken en te blijven studeren, maar dat ze het soms toch moeten opgeven en toch een stap terugzetten. Dus het is zeker niet zo dat mensen met migraine zeer snel opgeven. En ik vind het dan ook belangrijk dat we de mensen daar wat in begeleiden en toch soms adviseren dat bij mensen die heel zware migraine hebben en ondanks de onderhoudsbehandelingen onvoldoende effect hebben, dat ze eventueel toch een stapje terugnemen en bijvoorbeeld deeltijds gaan werken, omdat we zien dat dat ook een positieve invloed kan hebben, want dat gaat ook het stressniveau verminderen en dat kan ook bijdragen tot een betere controle van de migraine. Dus het is eigenlijk vaak een zoektocht naar een evenwicht tussen zo weinig mogelijk hoofdpijndagen maar ook een voldoende levenskwaliteit de work-life balance die ook zeer belangrijk is. En anderzijds is het ook zo dat ik vind dat in de huidige maatschappij dat er veel meer prikkels zijn dan pakweg 10, 15 jaar geleden. Iedereen moet ook continu bereikbaar zijn, is continu bezig op zijn telefoon. Dat geeft toch een heleboel prikkels die er vroeger niet waren en die toch ook een negatief effect geven bij mensen met migraine. Ik vind het ook belangrijk om hen daar ook op te wijzen dat ze daar ook voldoende aandacht voor hebben. In de podcast horen we ook de klacht van nekpijn die ook vaak gelinkt wordt aan de migraine. Het is inderdaad vaak zo dat mensen met migraine ook klagen over nekpijn. Maar het is soms zeer moeilijk om... te achterhalen van wat is de kip of het ei. Algemeen is het wel zo dat als je veel hoofdpijn hebt, veel migraine hebt, dat je onbewust ook meer gespannen bent. Die spieren gaan weer aanspannen. En dus die kunnen ook aanleiding geven tot nekpijn. Anderzijds is het ook zo, als je dan meer nekpijn hebt en gespannen nekspieren, die spieren hechten aan aan de schedelbasis. En door een continue spierspanning kan je ook migraine krijgen. Dus dat onderhoudt zichzelf wel. Het is dan eigenlijk ook belangrijk om een beetje op beide zaken... te gaan ingrijpen. Enerzijds mensen met heel gespannen nekspieren kunnen we verwijzen naar de kinesist om dat wat los te maken. En anderzijds zien we ook als we een goede onderhoudsbehandeling kunnen starten en die migraine neemt af, dat ook de nekpijn afneemt. In de podcast horen we ook dat bij een van de patiënten een whiplash eigenlijk de aanleiding was voor het ontstaan van de migraine. Nu, het is zo dat een whiplash op zich niet echt een zeer duidelijke oorzaak is van de migraine, maar het kan natuurlijk wel bijdragen tot... nekpijn en bij mensen die toch een aanleg hebben om migraine te ontwikkelen, dat zich dan wel manifesteert. Wat we dan wel vaak zien, is dat als die klachten van de whiplash ook beter onder controle zijn, dat daarom de migraine niet noodzakelijk verdwijnt, maar dat die migraine zich voordoet en dat we zien dat dat soms overblijft en dat we dat dan eigenlijk ook moeten apart aanpakken. We zien vaak als mensen met chronische migraine komen of mensen die al meerdere jaren migraine hebben en eigenlijk al van alles geprobeerd hebben, dat die het soms een beetje opgegeven hebben en dat die eigenlijk hebben leren leven met die migraine. Dat is iets wat ik al met mijn patiënten bespreek, dat ze dat eigenlijk niet moeten accepteren. Dus het is belangrijk dat we toch zoeken naar een goede behandeling zodanig dat die migraine geen normaal deel meer van hun leven wordt. Ik vind het belangrijk dat er voldoende over migraine gepraat wordt zodanig dat het uit... de taboesfeer komt. En dat mensen zich niet schamen om toe te geven dat ze migraine hebben. En vooral hulp gaan zoeken. Omdat we nu veel meer behandelingsmogelijkheden hebben en dat we mensen echt goed kunnen helpen. We moeten wel realistisch zijn en we kunnen nog altijd niet iedereen helpen, maar we kunnen toch veel doen. Dus het is belangrijk om erover te praten en mensen te motiveren die toch nog geen hulp gezocht hebben om toch een arts te raadplegen.
