- Speaker #0
Hallo en welkom bij de Fito & Nutri-rubriek van Be-Life talk. En zoals steeds doen we dat met Ann Broché. Zij is kinesiën-therapeute en orto-moleculair-therapeute. En vandaag hebben we het over slaap-slaap-problemen. Ann, hoe kijk jij met je bril van orto-moleculair-therapeute naar die problematiek van moeilijk slapen?
- Speaker #1
Slapen wordt vaak gezien als iets dat heel passief is. Mensen denken, ik ga mijn bed liggen... En ik slaap. En dat is het dan. Maar vaak wordt er niet stilgestaan bij het feit dat er heel wat fysiologische, biologische processen aan vooraf gaan. En die fysiologische en biologische processen gebeuren vooral tijdens de dag. Waarbij dat bijvoorbeeld voeding... Je hebt bepaalde voedingsstoffen nodig om signaalstoffen aan te maken, om je zenuwstelsel te gaan ondersteunen. Hetzelfde met beweging, met stress. De stress die je hebt overdag bepaalt ook vaak hoe je gaat slapen.
- Speaker #0
Ja. Voeding zeg je, veel eten of eten voor je slaap is naar het schijnt niet goed.
- Speaker #1
Nee, absoluut. Als je gaat eten, dan heb je eigenlijk een ganze kaskade aan systemen die je in gang zet. Je gaat je insuline aanmaken. Als je koolhydraten eet, ga je nog insuline in een stukje, wat wij noemen een postprandiale ontstekingsproces. Dus eigenlijk gaat jouw lichaam van allerlei processen gaan aanzetten door wel een slaapnet. Het moment zou moeten zijn waar Bob bijvoorbeeld je immuunsysteem een ganse scan van jouw lichaam kan doen. En dus door die systemen eigenlijk te gaan activeren heel laat voor het slapengaan, ga je eigenlijk andere systemen gaan onderdrukken die hun werk niet kunnen doen.
- Speaker #0
Ja, plak er eens een tijd op. Hoeveel uur voor je slaap zou jij niet, of eet jij niet meer?
- Speaker #1
Ja, ik zou zeggen, als je echt specifiek wil weten hoeveel voor de slaap, zou ik zeggen minstens twee uur, minstens twee tot drie uur zelfs. Want die postprandiale ontsteking duurt meestal twee uren. Wat ik ook belangrijk vind, is niet alleen hoe laat ze avond eten, maar hoeveel tijd je aan je lichaam geeft om niet te eten. En daar weet je dat ik graag streef naar een ganse window waarbij je echt niks meer in je mond steekt en je lichaam eigenlijk een stukje gaat laten vasten. En dan kijk ik wel gemakkelijk naar tien, twaalf, veertien uur soms.
- Speaker #0
Tussen het laatste eten en het volgende eten.
- Speaker #1
Ja, Want als je echt naar het intermittent fasting gaat kijken, dan kijkt men zelfs naar een window van 16 uur, 8 uur. Daar sta ik niet altijd helemaal achter. Maar in sommige gevallen vind ik het veel belangrijker nog om dat lichaam lang de tijd te geven om juist zonder eten te zijn. We gaan daar echt niet van dood.
- Speaker #0
Ja, en het potje yoghurt voor de slaap, zelfs dat laten.
- Speaker #1
Nee, niet doen. Niet doen. De tas melk met honing. Nee, het hoeft niet. Je hebt dat niet nodig.
- Speaker #0
Goed, iets anders. Ik associeer natuurlijke producten die kunnen helpen met valeriaan. Wat is het voordeel van valeriaan?
- Speaker #1
Valeriaan is een gekend stofje dat vaak wordt ingezet. En daar ook weer heel belangrijk om te gaan kijken naar wanneer je valeriaan gaat inzetten. En valeriaan is eigenlijk een stof die modulerend gaat werken op rust. We hebben het ooit al eens gehad over de GABA-receptoren in ons lichaam. Weet je nog het rempedaal dat eigenlijk zorgt dat ons lichaam kan afschakelen? Het is ook heel belangrijk dat op het moment dat je gaat slapen, dat dat lichaam kan afschakelen, dat dat brein kan afschakelen. En valeriaan heeft eigenlijk een modulerend effect, waardoor die GABA eigenlijk gestimuleerd wordt. En dus daar zie je dat je dat heel vaak gaat inzetten bij mensen die zeggen van, ik kom niet tot rust of mijn hoofd graakt niet uit. Wel dan ga ik stofjes zoals een supplement met valeriaan wel eens gaan inzetten.
- Speaker #0
Ja. Je zei daarnet, ik wil het ook al eens hebben, over melatonine. Ja. Hoe kijk je daarna? Wat is het voordeel daarvan? Wanneer neem je dit in, wanneer niet? Wat is er voor en wat is er tegen? Want er is veel discussie rond, hè?
- Speaker #1
Ja, er zijn vooral veel mythes rond, denk ik. In de zin dat melatonine wordt vaak gezien, wordt benoemd als het slaaphormoon. Maar dat is eigenlijk niet echt een slaaphormoon. Zo heb je in je hersenen een interne klok. Die gaat je slaap-waakritme... bekijken en het circandiaanse ritme gaat ondersteunen. En dat is heel licht afhankelijk. En dus, als je het s'avonds, als het donker wordt, dan gaat je melatonineproductie stijgen, want donker zorgt dat je systeem in je hersenen daar die melatonine gaat aanmaken. En naarmate het morgen, als het ochtend wordt, gaat je melatonine dalen en gaat je cortisol stijgen. Want cortisol gaat ons morgens activeren, die arousal die we krijgen als we wakker worden. Dus daar wordt heel vaak Ah, je slaapt niet goed. Neem maar melatonine. Maar bij veel mensen heeft dat geen effect, omdat dat slaap-waakritme niet echt verstoord is, maar dat het bijvoorbeeld is... Ik heb heel veel stress, ik krijg mijn hoofd niet uitgeschakeld. Waar het bijvoorbeeld wel zijn plaats kan hebben, is bijvoorbeeld bij jetlag, waar mensen tussen verschillende tijdzones gaan vliegen of reizen, en waarbij die interne klok niet meer is gealigneerd met de timing van de dag daar ter plaatse. Dus... dan zie je dat dat wel wordt ingezet, maar dan nog eens. En dan zie je vaak dat er doseringen worden gegeven die eigenlijk... niet het nodige effect kunnen doen. Dus als je dat echt wil innemen voor heel specifieke indicaties waar die biologische klok wat uitzinkt, laat je daar dan echt ook wel in ondersteunen.
- Speaker #0
Ja, dat zit niet in voeding, denk ik, melatonine. Dat is echt puur supplement.
- Speaker #1
Maak jezelf aan. Dus melatonine maak jezelf aan in je lichaam. Dat is eigenlijk net die aansturing die er vanuit die hersenen gebeurt en waar dat systeem zo gevoelig is aan dat licht. En dat donker worden, en vandaar dat ze ook zeggen bij mensen die daar echt tegen een te lage melatonineproductie, of die heel veel cortisol op de foute momenten aanmaken. Mensen die bijvoorbeeld morgens die cortisolpick niet krijgen, ga je bijvoorbeeld gaan zeggen, ga echt buiten staan in het zonlicht en kijk naar het natuurlijke licht, juist om jouw lichaam terug echt gewoon te maken aan die lichtinval in jouw ogen en die melatonine te gaan stimuleren. Of nee, net de melatonine gaan afvremmen, is het morgens, maar...
- Speaker #0
Oké, dat zijn een aantal heel duidelijke tips. Heel hartelijk bedankt, Anne.