- Speaker #0
Hey en welkom bij een nieuwe aflevering van Be-Life talk, de podcast die gezondheid van vrouwen centraal stelt. Ik ben Jan van Parijs en blij dat jullie ook aan het luisteren zijn, maand na maand trouwens, en vinden meer en meer vrouwen deze podcast. En we hebben vandaag een heel medisch, vrouwelijk medisch thema waarover we het hebben, over menopauze en de perimenopauze. Bij menopauze denken we veelal aan opvliegers, nachtzweten, maar er is zoveel meer, zoveel meer andere klachten waar vrouwen over klagen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan verstoorde slaapangst hebben, maar ook bijvoorbeeld kriebelen, tintelingen, oorzuizen, allemaal thema's waar vrouwen over klagen als ze in de menopauze zijn. Of beter gezegd, niet alle vrouwen, maar het zijn gekende klachten. En daarover gaan we het hebben met onze gast vandaag, Des William. de Klerk, dokter William Declerck. Hij is co-founder van Uma Health en medisch directeur, of iets meer fancy gezegd, chief medical officer van Uma Health. William, ik ben een man, ik ken Uma Health niet. Wat is Uma Health?
- Speaker #1
Wel, Uma Health is eigenlijk een oplossing die we aan het bouwen zijn om vrouwen in de perimenopause en menopause over heel Europa verder te kunnen helpen. met de zoek naar de juiste zorgverleners die daarin getraind zijn, de juiste informatie, de juiste producten die relevant zijn in hun zorgtraject en dat allemaal in de vorm van een platform dat eigenlijk makkelijk toegankelijk is.
- Speaker #0
Jij bent arts, betekent dat dat jij ook vrouwen begeleidt in menopauze?
- Speaker #1
Klopt, ja. Ik ben zelf arts van opleiding en na een heel korte periode in chirurgie ben ik eigenlijk via via tot bij Anne terechtgekomen die haar verhaal heeft uitgelegd en zo is eigenlijk voor mij die wereld opengaan in die problematiek ook. En dan ben ik mij enorm gaan verdiepen in de middelpauze ook. En dus was ik eigenlijk de eerste arts op het platform die consultaties deed.
- Speaker #0
Online consultaties.
- Speaker #1
Online consultaties, ja.
- Speaker #0
En je zegt, wij denken aan Europa, maar je bent een Belgische start-up.
- Speaker #1
Klopt, ja. Dus wij zijn gestart in België en in Nederland, dus vooral binnen Lux, maar we beginnen nu meer en meer patiënten over heel Europa te krijgen.
- Speaker #0
Amai, straf. Jij liet de naam van Anne al even vallen en daarmee bedoel je Anne Brochet. Zij is kinesiëntherapeute en orthomoleculair therapeute en ook het vaste gezicht, de vaste stem van onze rubriek Fito en Nutri. Daarbij gaan we eens kijken naar planten, naar voedingssupplementen rond het thema. Anne, waarover gaan we het zo dadelijk hebben?
- Speaker #2
Dag Jan. In menopause of perimenopause stellen heel veel vrouwen zich de vraag, wat moet ik nu precies gaan eten? Ik kom bij zonder dat ik anders eet. Moet ik anders gaan eten? Ik heb precies meer honger. Dus ik ga eens inzoomen op een aantal voedingsstoffen die heel interessant zijn. En ik ga er ook één plantenstof uithalen die interessant kan zijn om bij angst of stemmingstoornissen een stukje in te zetten.
- Speaker #0
En over welke plant heb je het dan?
- Speaker #2
We gaan het over safraan hebben.
- Speaker #0
Oké, dus over een dikke twintig minuten gaan we het onder andere over safraan hebben. Goed, laat ons erin vliegen. Maar eerst een paar cijfers. Het onderzoek blijkt namelijk dat 75 tot... 80% van de vrouwen wereldwijd op een of andere manier klachten hebben rond de menopauze. Maar veel vrouwen weten niet eens dat dat aan hun hormonen zijn gelinkt. En als dan aan die vrouwen gevraagd wordt, wat zijn uw belangrijkste klachten, dan sommen ze, luister goed, niet minder, tussen de 8 en de 12 verschillende klachten op. We gaan die niet alle 12 kunnen bespreken vandaag, maar we gaan toch een dikke gooi ernaar doen. En dan kijken we vooral naar jou, William. Maar misschien eerst een intro. Menopauze, perimenopauze, wat is het verschil?
- Speaker #1
Wel, menopauze is officieel de dag waarop je twaalf maanden geen cyclus meer hebt gehad. Dat is de definitie van menopauze. Perimenopauze is eigenlijk die aantal jaren ervoor wanneer de hormonen enorm beginnen te schommelen.
- Speaker #0
Alles draait rond hormonen. Wat gebeurt er in die periode van menopauze met de hormonen?
- Speaker #1
Ja, klopt. Dus de vrouw heeft eierstokken en daar zitten eicellen in. En die eicellen maken eigenlijk vooral oesteroen, progesteron en testosteron aan. Dat gebeurt daar in die eierstokken. En naarmate de vrouw ouder wordt, gaat die voorraad van die eicellen leeglopen. Tot een bepaald punt op de menopauze waarbij dat er eigenlijk niet meer voldoende zijn om echt genoeg hormonen te kunnen produceren en een cyclus te kunnen uitlokken. En dus wat er gebeurt is eigenlijk... Na de aanloop naar de perimenopauze begint die productie van die hormonen wat te stutteren. Zoals een auto waar er nog een klein beetje benzine in zit.
- Speaker #0
Horten en stoten.
- Speaker #1
Voilà, inderdaad. Dat komt zo in stoten. En het zijn die stoten die eigenlijk heel het systeem, heel het lichaam op verschillende manieren... volledig in verwarring brengt. En dat brengt heel veel verschillende klachten met zich mee. En dan richting de menopauze, of echt de menopauze zelf, is wanneer die productie ook echt stilvalt. Wat dan ook weer een hele reeks klachten met zich meebrengt voor 70, 80 procent van de vrouwen.
- Speaker #0
Alles draait rond hormonen. Nochtans, alle vrouwen hebben hormonen, alle vrouwen hebben eicellen. En toch hebben sommige vrouwen er meer last van dan anderen. Kun je dat een beetje voorspreken? voorspellen van wie heeft meer aanleg tot problemen? Ik denk aan vrouwen die een moeilijke pubertijd hebben, op hormonaal vlak hebben meegemaakt. Vrouwen die misschien heel veel of weinig borstvoeding hebben gehad. Kan jij voorspellen wie gaat het moeilijk krijgen?
- Speaker #1
Ja, dat is een heel goede vraag. En daar proberen we ook wel meer en meer trends in te zien. Want een van de dingen die we typisch bij onze intake vragen ook, is na de bevalling heb je daar veel klachten gehad. want dan heb je... Een typisch fenomeen waarbij je heel hoog zit in hormonen en ineens na de bevalling crasht dat enorm hard. Vrouwen die daar heel weinig last van hebben gehad, hebben meestal ook minder last van die hormonale schommelingen naar de menopause toe. Maar vrouwen die echt een zware postpartumdepressie hebben gehad, komt dat wel vaker terug. En zo zijn er nog een paar andere zaken die toch al aangeven of die perimenopause-menopause heel veel klachten gaat geven of niet.
- Speaker #0
Wanneer begint de menopauze? Klassiek, want daar hoor je heel verschillende verhalen van vrouwen. De ene begint vroeger, de andere later.
- Speaker #1
Ja, dus menopauze, statistisch gezien, is het rond de 51 jaar. Perimenopauze, dat is rond de 45 jaar. Maar ja, dat kan op heel veel verschillende manieren. Op verschillende momenten per vrouw, per eigen lichaam. Variatie kan er dan naar voren.
- Speaker #0
Kun je een predictie doen vooraf? Want jij gaat daar vroeger aanleg toe hebben.
- Speaker #1
Dat is moeilijk. Ik in elk geval nog niet.
- Speaker #0
Oké. Goed, ik zei daar net al bij de intro, vrouwen en mannen denken dan vaak aan opvliegers, over nachtzweet, maar er is zoveel meer. Wat zijn de eerste signalen dat er iets aan het gebeuren is in het lichaam? Wat hou je het vaakst?
- Speaker #1
Wel, het is niet zozeer van die signalen betekent perimenopause. Het is eerder van, en dat is eigenlijk ook het moeilijke aan heel af verhaal, en waarom dat eigenlijk ook heel veel vrouwen een beetje van de kast naar de muur gestuurd worden, is dat het zo'n breed spectrum is aan klachten en symptomen waar niet altijd één duidelijke bloedtest of onderzoek tegenover staat. Wat dat bijvoorbeeld eigenlijk zegt, als je een longontsteking hebt, dan luister je met de stethoscoop naar de longen en dan hoor je duidelijk dat daar een ontsteking zit en dan geef je antibiotica of antibioticum en dan moet het na drie dagen beter gaan. Dat is zo'n klassiek. een westerse geneeskundetraject van een aandoening. Perimenopause, menopause is gewoon heel breed. Er is geen duidelijke bloedtest of dit dat dat 100% kan confirmeren. Dus het is eerder van, oké, we gaan allemaal verschillende zaken in kaart brengen en we gaan dan kijken naar de schildklier, de ijzerwaarde, de vitaminewaarde, de leefstijl, allerlei zaken. En dan kan je al zeggen van, we gaan ook eventueel testen, nu of op later termijn, met een lage dosering bioidentieke hormonen, om te zien van. Helpt dit al met die verschillende klachten dat je ervaart? Zoals die angstaanvallen die komen, slechter slapen, zweetaanvallen, pijnlijke schouders, een gezwollen vinger ineens. Het loopt heel hard uiteen. En helpt het met deze aanpassingen al een beetje? Ja of nee? En dan weet je of we in de goede richting zitten of niet. Natuurlijk iemand die ineens hot flashes heeft, dus van je zweetaanvallen. is al meer richting menopauze, maar dat kan bijvoorbeeld ook komen van een te lage suiker. Dus het is en blijft altijd een soort exclusie, en je gaat het pas echt beter weten door al laagdrempelig met bepaalde dingen te starten, om te kijken van helpt dit of niet.
- Speaker #0
Ja, we hebben het even over slaap. Mensen hebben een verstoorde slaap. Is dat dan inslapen, of is dat dan meestal s'nachts plotseling wakker worden?
- Speaker #1
Het is eigenlijk de twee. Dus het wordt al gezegd dat progesteron vooral bij het... inslapen een belangrijk fenomeen is. Of een element. Terwijl het doorslapen is eerder oestrogeengerelateerd. Natuurlijk, heel veel verschillende zaken hebben effecten op de slaapkwaliteit, maar als je echt naar de hormonen kijkt, dan is het meestal die twee die op die verschillende momenten van slaap impact hebben.
- Speaker #0
Je liet daar net al even vallen, van we zoeken dan hoe we dat kunnen aanpakken. Hoe pak je dat dan concreet aan?
- Speaker #1
Wel, een belangrijk stuk is natuurlijk Kijken van een goede differentiaaldiagnose opstellen. Dus hoe is het met de schildklierwaarde? Hoe is het met de daaromgezondheid? Hoe is het met de mentale gezondheid? Hoe is het met je stresswaarde? Hoe ziet jouw leven eruit nu? Dus ook de leefstijl is natuurlijk een heel belangrijk element. En dan als je echt merkt van, goh, hier zit niet echt iets dat eruit springt, we kunnen eventueel nu al of binnen een paar weken al eens starten met een lage dosering progesteron om te kijken, helpt dit al voor jou? En dan weet je ook al van, als dit echt helpt, dan weet je dat je op de goede pad zit.
- Speaker #0
Ik hoor u tussen de regels wat zeggen. Het is niet de exacte wetenschap. We doen dit en dit zal het worden. Dat zal de oplossing zijn. Het is vaak wat meer zoeken ook.
- Speaker #1
Absoluut. En dat maakt het eigenlijk zo moeilijk, maar ook zo mooi, vind ik persoonlijk. Dat je echt... Ja, het is echt wat de kunstvaardigheid van een arts of een zorgverlener naar boven komt. Gewoon dat aanvoelen van die persoon, van verschillende ervaringen dat je er voor die al hebt opgelopen. En dat is moeilijk om dat gewoon in een cursus neer te schrijven. Maar dat is echt ervaring, mensengevoel. Ze noemen het soms ook wel keukengeneeskunde. Een beetje peper, een beetje zout enzovoort. En er is heel veel research en wetenschap achter. Het is geen cowboy-geneeskunde. Maar het is gewoon, ja, het is geen one-size-fits-all. Het is echt per vrouw enorm gaan afstellen, fine-tunen. En je kan ergens wel in grote lijnen een soort algemeen startpunt hebben, maar de vertakkingen nadien zijn heel breed.
- Speaker #0
Ja, we komen daar straks nog even op druk. Laten we eerst nog een andere klacht aansnijden. Misschien wat minder bekend. Angst. Nogal wat. Dames klagen van angst. Soms tot paniekaanvallen toe.
- Speaker #1
Ja.
- Speaker #0
Hoe komt dat?
- Speaker #1
Wel, die hormonen hebben heel veel invloed op... Of ja, die hebben invloed op heel veel verschillende systemen in ons lichaam. Waaronder ook in de hersenen. En voor bepaalde systemen die ons rust geven of die ons meer alert maken. Die raken eigenlijk verschoten. door dat die hormonen wel weggevallen zijn of wel heel hard zijn aan het schommelen. En dus daar komt dat eigenlijk vooral.
- Speaker #0
Ja. Nu, iedereen heeft wel eens wat schrik. Wat is dan het verschil met bijvoorbeeld piekeren en je hoofd blijven doormalen? Is dat direct al een symptoom van menopauze? Waar zal jij dan het verschil leggen?
- Speaker #1
Wel, dat is opnieuw echt... Is met patiënt samen zitten en spreken van isrits. Gaat er iets om in jouw leven? Is er iets gebeurd? Heb je een stressvol job? Zijn er zaken die jou echt reden geven om te piekeren? Meestal een angst die komt door een hormonaal stuk is... Ofwel zijn ze enorm gevoelig geworden aan de meest oppervlakkige zaken. Dat ze zeiden, vroeger kon ik dat perfect aan. En nu ineens lig ik daar wakker van. Ofwel gewoon een onverklaarbare angst dat er gewoon geen reden is. Ze worden wakker, ineens met een hart... klopt en een soort danger-alertgevoel, zonder dat ze eigenlijk iets hebben. Of dat er iets is gebeurd, of dat ze iets gehoord hebben. Dus daar kan je meestal weten van, dit is eerder hormonaal.
- Speaker #0
Ja. Er zijn ook een aantal klachten die minder bekend zijn. We hebben er een heel lijstje wat voorbereid. Zullen we ze overlopen? We gaan proberen. Laat ons beginnen met gevrichtspijn. Ik ken iemand die vertelt, als ik morgens opstalzen is. Ik denk 55, 56. Ze zegt van zichzelf, ik ben net een oude vrouw van 86 die zich moet rechttrekken uit bed. Ook dat, gevrichtspijn, is gelinkt aan menopauze?
- Speaker #1
Klopt. Dus bijvoorbeeld één heel goed onderzocht element is een frozen shoulder. Dus die schouders die pijn doen. En ze hebben dat eigenlijk ontdekt omdat... De frozen shoulders komen vooral voor bij vrouwen tussen 45 en 55 jaar. En ze zagen dat dat veel minder voorkwam bij vrouwen van die leeftijdscategorie die op hormoontherapie zaten. Dus zo zijn ze gaan zien dat er precies een link ligt. En uiteindelijk, na een verre onderzoek, zijn er heel veel receptoren in het synovium, dus eigenlijk het weefsel aan de binnenkant van die gevriescapsules, niet alleen in de schouder, maar ook op andere plaatsen, waar die hormonen ook een belangrijke rol hebben. omtrent de inflammatie enzovoort. Dus als die wegvallen of je hart begint te schommelen, dan krijg je daar meer inflammatie. En zeker als je dan de hele nacht stil ligt, dan stijgt dat wat de inflammatie. En het is pas die eerste ochtendstijfheid dat als je wat beweegt, dat het eruit gaat, dat die ontsteking wat weggeduwd wordt en dat je dan weer verder kan. Dus dat is typisch de ontstekingsgevrichtspijnen versus arthrose. Arthrose is dan eerder wanneer je pijn hebt na lang bewegen. Maar dus ja, om terug te komen op je vraag, er zijn heel veel receptoren in die gevrichten. die dus reageren op die hormonen. En als dat dus wegvalt, raakt dat verstoord en kan dan ontsteking geven.
- Speaker #0
Oké, dus hormonen hebben ook een impact op je gevrichten zelf. Hormonen hebben blijkbaar ook een impact op je hart, want vrouwen klagen van hartkloppingen tijdens de menopauze.
- Speaker #1
Klopt, het is niet zozeer dat het effect heeft op het hart. Het is eerder het autonoom zenuwstelsel, het parasympathisch zenuwstelsel, en het orthosympathisch is dat eigenlijk ook veel zichzelf... Ook veel uitdruk de hoogte van het hart.
- Speaker #0
Dus de zenuwen die het hart netjes laten kloppen dan.
- Speaker #1
Ja, het hart wordt eigenlijk constant in evenwicht gehouden door het orthosympathische systeem. Dus dat is eigenlijk het fight and flight, de angst. Ik moet hier gaan vluchten of vechten. En het parasympathische systeem, dat is eigenlijk alles is veilig. Ik kan rustig verteren, ik kan slapen. Ik ben, ja, in orde.
- Speaker #0
Ja, en ook daar zullen hormonale schommelingen een negatief effect hebben.
- Speaker #1
Inderdaad.
- Speaker #0
Wat ik niet wist, oorzuizen.
- Speaker #1
Ja, klopt. Dus dat is ook zo'n geniepig symptoom dat daar soms ertussen glipt. En ik kom het heel vaak tegen. Vrouwen die zeggen, ja, ik ben van product veranderd. En ja, ik heb ineens de laatste tijd last van oorzuizen. Dus die totaal niet naar de luide muziek zijn gaan luisteren ofzovoort. En dat is dus eigenlijk ook de hoogte van die haar. Die kleine zenuwhaartjes in het binnenoor. Die eigenlijk... ook beïnvloed zijn door die hormonen. Ze hebben ook receptoren die zowel de zenuwen, de gezondheid van de zenuwen, als ook de vascularisatie, dus de bloeddoorloop, die die zenuwcellen gezond moet houden. Dat is dus eigenlijk ook aangetast, waardoor je fouten signalen gaat beginnen krijgen.
- Speaker #0
En een gepiep krijgt in je oog. Klopt. Ik las vorige week een interview met Siska Schoeters, de presentatrice in een tijdschrift, en zij klaagde dat ze... ook last heeft van menopauze, en dat haar oren kriebelen. En ze zegt, ik zit dikwijls met mijn vinger in mijn oor die kriebel weg te krijgen. Dat is hetzelfde een beetje?
- Speaker #1
Nee, dat is een ander. Dus binnen oren is het echt neurologisch. Terwijl jeuk aan je oren hebt, dat is dan eerder gewoon de huid. En dat is iets dat ook vaak voorkomt. Dus dat kan ook opnieuw een deel door de zenuwen gesteld zijn. Dus de sensitiviteitszenuwen van de huid. Maar ook gewoon een droge huid. Dus die huid wordt ook gezond gehouden door onder andere die hormonen. En als dat wegvalt, dan kan de huid wat beginnen verdrogen, wat beginnen verschilferen. En in de oren blijft dat wat stapelen en kan dat enorm veel jeuk geven.
- Speaker #0
Ja, en dat kriebelend, dat tintelend gevoel, zit dat alleen in de oren?
- Speaker #1
Nee, dat kan op verschillende plaatsen. Ik heb sommige vrouwen die echt zeggen van, ja, ik heb jeuk over heel mijn huid. Dat kan overal voorkomen. Maar in de oren is het gewoon iets specifieker dat soms naar boven komt.
- Speaker #0
En meteen geef je ook al mee dat de huid zelf verandert. Ik hoorde je zeggen dat het droger wordt.
- Speaker #1
Ja, er zijn verschillende mechanismes. Zoals de collageen, die de huid mooi stevig en sterk houdt. Dat geraakt ook aangetast. Dus de huid wordt daardoor iets zwakker, iets minder stevig. Maar ook de huid die wat uitdroogt, kan die ook geven. En ook de verstoring van de huidzenuwen kan wat... gewoon een jeuk geven. En dan heb je nog een ander mechanisme zoals de histamine regulatie, wat daar ook een oestrogeene rol in speelt, kan dan ook weer die jeuk geven. Dus er zijn verschillende elementen waar die hormonen in geïmpliceerd zijn, dat dus jeuk kunnen geven.
- Speaker #0
Genoeg met alle mogelijke klachten. Laten we eens het positieve bekijken. Wat kun je eraan doen? Wat zijn je hebt even laten vallen lifestyle aanpassingen? Kunnen we gewoon door anders te leven die klachten wat... beter kalmeren?
- Speaker #1
Wel, het is... Leefstijl is een heel belangrijk element in de oplossing, maar het is niet dé oplossing. Je hormonen gaan niet terugkomen met gezonder te gaan leven. De reden van een goede leefstijl te hebben, of het belang daarvan, is dat je eigenlijk gewoon gaat zorgen dat je systeem meer ondersteund wordt. Zeker om bijvoorbeeld inflammatie te laten zakken. Dus als je slecht eet, gewoon veel... veel suiker hebt in vorm van koolhydraten of directe suikers, of veel alcohol of veel stress. Dat zijn allemaal zaken die inflammatie geven. En als je daarbij nog eens hormoonschommeling gaat krijgen, dan gaat dat gewoon nog sterker uitdrukken, die klachten en symptomen. Dus je wil beginnen met sowieso een goede leefstijl, maar daarnaast, in geval dat de vrouw geen contraindicaties heeft of door mee wil starten. kan je wel met die hormonen starten.
- Speaker #0
Dat is de standaardoplossing, de eerste aangewezen behandeling, zeg ik dat juist?
- Speaker #1
Wel, het is als je gewoon... Puur theoretisch, kijk, die hormonen zijn aan het schommelen of vallen weg. Dus niks anders gaat dat kunnen opvangen dan hormonen terug te geven. Nu, daarmee wil ik niet zeggen dat alle vrouwen hormonen moeten hebben, of dat dat een soort verplicht element is. Er zijn gewoon heel veel argumenten voor en er zijn argumenten tegen, afhankelijk per scenario of per vrouw. Dus er is altijd een discussie. Maar een leefstijl, het gaat je nooit slecht doen met een leefstijl te optimaliseren. En die hormonen moet je gewoon zien waar ze plaats hebben in zo'n zorgtraject.
- Speaker #0
Wat zijn de red flags, tekenen waarvan je als vrouw weet van oei, ik blijf hier in de menopauze te komen. Het is tijd om naar iemand te gaan die me kan helpen, naar een arts te gaan en hulp te zoeken.
- Speaker #1
In menopauze of perimenopauze zijn er niet echt red flags in de zin van oei, dat is een gevaarlijke menopauze of perimenopauze, zoals je bij een longontsteking hebt. Een red flag bij een longontsteking is wanneer je adem... aalingsprobleem begint te krijgen of de koors naar boven gaat enzo. Pyromenopause, menopause, is echt een ziekte, dat is gewoon een evolutie van het lichaam. Maar algemene red flags bij een vrouw van die leeftijdscategorie is onverklaard vaginaal bloedverlies. Zeker een jaar na een menopause, als je dan ineens bloedverlies hebt, ja dat is echt dat komt uit het niks. Natuurlijk op hormoontherapie kan het heel vaak voorkomen dat je af en toe is hier en daar bloedverlies hebt, dus dat kan er ook wel aan verklaard zijn. En dan verder, als je ineens een knobbel voelt in de borst, onverklaard gewichtsverlies, dat zijn zaken die los van de middenpauze, perimenopauze, gewoon altijd bij een vrouw red flags zijn, of dingen die je absoluut moet laten nakijken.
- Speaker #0
Ja, hulp zoeken dan. En dan denken we aan hormonale substitutiemethoden, dan denken we ook aan lifestyle, maar, en dan kijk ik eventjes naar Ann, dan denken we ook aan planten. En zo zijn we bij onze Fyto- en Nutri-rubriek aangekomen. Anne, jij bent moleculair therapeute. Wat zijn planten waar jij aan denkt die eventueel ondersteunend kunnen werken?
- Speaker #2
Wel, vrouwen in perimenopause of menopause krijgen nogal eens te maken met angst of stemmingstoornissen. Stemmingswisselingen is een klacht die heel vaak naar boven komt. Vanuit een orto-moleculair perspectief kijken we altijd goed wat de trigger daar is. Maar in onze vrouwen... perimenopause is, en dat is vaak al vanaf 45 jaar, dan zien we dat het progesteron daar vaak gaat halen. En progesteron speelt eigenlijk onmiddellijk in op het om het simplistisch uit te drukken, het kalmeringssysteem van het lichaam, de GABA-receptoren, we hebben het daar al eens over gehad in andere podcasts. GABA is het rempedaal, iets wat rust brengt, en als die progesteron begint te dalen in die perimenopause, dan zie je dat die GABA-receptoren vaak... minder actief zijn en zie je dat glutamaat een stukje de overhand krijgt. Dan zie je vrouwen beginnen piekeren, angst te krijgen over al wat zaken. En een stofje waar ik dan heel gemakkelijk naar kijk, is safraan.
- Speaker #0
Het keukensafraan.
- Speaker #2
Ik wist dat die vraag ging komen van Jan. Wel, het is inderdaad wel zo dat dat uit de crocus sativus plant komt. Als je daarnaar kijkt op een fotootje, dan ziet dat er echt uit als een crocus plant. Zo'n paars plantje met oranje stampertjes. Maar het is echt wel een andere blant. En daarin zit safraan, waarin een aantal biologische stoffen actief zijn, die echt bewezen, en daar zijn studies rond, bewezen invloed hebben op angst- en stemmingstoornissen bij vrouwen. Ze hebben daar echt dubbelblinded studies gedaan. En gezien dat vrouwen in menopauze echt wel een daling kregen van hun psychologische klachten ten opzichte van de mensen die die stof niet kregen.
- Speaker #0
Maar zeg je dan dat het... Kan helpen om veel te koken met safraan? Of is die dosering dan gewoon te laag?
- Speaker #2
Dat is echt wel een goeie vraag. Want je zou kunnen kijken naar hoeveel milligram. En vaak kijk je naar een 25 à 30 milligram. Maar dan kijk je naar gestandardiseerde doses. Dus dat zijn echt extracten die eruit gemaakt zijn. En die echt die dosering en die werking dan gaan ondersteunen. Dus safraan, het kan geen kwaad houden met jouw voeding te doen. In tegendeel, ik ben een grote fan van koken met kruiden en met plantenstoffen. Maar die dosering gaat nooit helpen om therapeutisch in te werken. Je kan dan beter kijken naar een supplement waar die dosering is in verwerkt. En dan zie je producten zoals een safraline, waar 14 milligram in zit.
- Speaker #0
Dan spreek je over het supplement.
- Speaker #2
Het is een supplement. En dan neem je gewoon in een pilvorm of in een capsulevorm in. En die zijn gestandardiseerd en die werken.
- Speaker #0
Ja, oké. Dan spreek je echt over supplementen. Zijn er gewoon andere voedingsmiddelen die we wel in de voeding kunnen, dagelijkse voeding kunnen vinden?
- Speaker #2
Ja. En zoals je weet, daar begint het allemaal mee. Voor mij is er geen plaats voor een supplement als er niet meer gezonde voeding begonnen wordt. Dat je echt in situaties zit waar je het niet uit je voeding kan krijgen. En het is een vraag die ik heel vaak krijg van vrouwen in perimenopause en menopause. Wat moet ik precies eten? Moet ik iets veranderen aan mijn eetpatroon? Want vaak komen vrouwen bij. Dat is ook een klacht die heel vaak voorkomt. Vrouwen komen bij zonder dat ze het weten, vinden niet meer de energie om te eten. En een van de zaken waar ik naast groenten, en dat blijft nog altijd de eerste insteek, altijd naar kijk is hoeveel eiwitten krijgt die vrouw binnen. Want in perimenopause en menopause is het echt superbelangrijk om aan goede hoeveelheid eiwitten namen te komen. En er zijn een aantal argumenten voor om daarnaar te kijken. Het eerste argument is oestrogeen. Een van die hormonen die wegvalt tijdens perimenopause, en menopause helemaal weg is, zorgt eigenlijk dat je spier kan aanmaken. Dus als je buiten die periode bent, maak je eigenlijk spieren aan door oestrogeen. Dat valt weg. Dus wat zie je? Die vrouwtjes worden allemaal fijner ook aan armen en benen, gewoon omdat die spieren weggaan. Dus daar krachttraining doen en echt voldoende eiwitten namen, is een superbelangrijke. Het tweede argument om eiwitten te gaan eten is... We horen nogal eens dat vrouwen last hebben van insulineresistentie. Die bloedsuikerspiegels die veel schommelen. Door eiwitten en vetten in te nemen bij jouw eten, en zelfs voordat je koolhydraten gaat nemen, zorg je dat er een vertraagde absorptie is van die koolhydraten, waardoor die bloedsuikerspiegels stabieler blijven. En tot slot, misschien wel de belangrijkste, we hebben het gehad over slaap ook en angst. Heel veel processen in ons lichaam worden opgezet vanuit een omzetting vanuit aminozuren. We hebben het daar al vaak over gehad. Aminozuren zijn de kleine bouwstenen van eiwitten. En vanuit aminozuren, zoals bijvoorbeeld een tryptofan, dat is een heel typisch aminozuur, maak je serotonin aan, het gelukshormoon, en van daaruit wordt dat omgezet naar melatonin. Dus als je al echt je basis-eiwit goed insteekt, dan kan je bepaalde processen toch al wat meer ondersteunen.
- Speaker #0
Ja, eiwitten dus. Maak het nog eens heel concreet. Over welke voedingsmiddelen spreek je dan?
- Speaker #2
Misschien beginnen we met hoeveel eiwitten. Dat is een heel gemakkelijk regeltje voor. We kijken bij vrouwen in perimenopause, menopause, naar minstens één gram eiwitten per kilogram lichaamsgewicht per dag. Stel, een vrouw weegt 60 kilo, dan mag die echt 60 gram eiwitten per dag gaan innemen. En dat lijkt... En vaak in de geneeskunde wordt nogal eens gezegd, als je gezond eet, dan kom je daar wel aan. Wel, om daaraan te komen, dan moet je ook kijken naar twee eitjes. Dat is ongeveer 13 à 15 gram. Zalm, 100 gram zalm is 20 gram. 100 gram kipfilet is 30 gram. Dus er zijn wel heel wat zaken die je daar moet gaan eten. Bijvoorbeeld 200 gram skir is 20 gram eiwitten. Dus je moet echt wel heel bewust tijdens voeding gaan bezig zijn van, Hoe krijg ik die eiwit in name? Tot op dat pijl waar ik voor mijn lichaamsgewicht voldoende eiwitten binnenkrijg.
- Speaker #0
Ja, dat is duidelijk. Met andere woorden, planten. We hebben het gehad over levensstijl. We hebben het gehad over hormoonstubstitutie. Daarnet zei je al, William, dit is geen one-size-fits-all geneeskunde. Dat is iets wat ik alvast goed heb onthouden. Ik vraag aan jullie nog even, wat zijn jullie belangrijkste punten die onze luisteraars vandaag moeten onthouden?
- Speaker #1
Ja, dus voor mij is de hoofdboodschap Boom. Wat ik daar juist ook zei, het is echt geen one-size-fits-all. Dus blijf echt zoeken naar de ideale afstelling voor jou. Dus echt zoek een coach of iemand die daar met jou mee over nadenkt. Zoek het. En dat je echt gewoon weet van, ik wil hier geraken. En dat je zoekt op welke manier dat dat ook voor jou het beste lukt. Maar dus blijf zoeken. Blijf zoeken naar de juiste dosering, de juiste afstelling, de juiste producten. Zodat je het gevonden hebt.
- Speaker #0
Ja. William, Ann, heel hartelijk bedankt voor jullie bijdrage. Leuk ook dat u erbij was om deze podcast te beluisteren. Trouwens, als je vindt dat dit een podcast is waar ook andere mensen iets aan kunnen hebben, wel, stuur het gewoon door naar hen. Of laat gewoon een comment na. En wij horen je graag over twee maanden terug. Tot dan.